I OZ 1210/05

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-11-17

Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, który jest oczywiście bezzasadny lub niedopuszczalny, może stanowić podstawę do ustanowienia radcy prawnego w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy, w tym ustanowienie radcy prawnego, nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności lub niedopuszczalności jej skargi. Skoro wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie był oczywiście bezzasadny (nie opierał się na ustawowej podstawie wznowienia) lub niedopuszczalny (dotyczył postanowień niekończących postępowania), sąd odmówił ustanowienia radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w kilku sprawach dotyczących odrzucenia skargi, odmowy przyznania prawa pomocy oraz odmowy ustanowienia radcy prawnego. Wniosek o wznowienie był oparty na zarzucie pozbawienia go obrony praw z powodu rozstrzygnięcia sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz na niedopuszczalności postanowień dotyczących prawa pomocy. Skarżący jednocześnie wystąpił o ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił ustanowienia radcy prawnego, uznając wniosek o wznowienie za oczywiście bezzasadny lub niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Sz 406/05 o odmowie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi P. J. o wznowienie postępowania na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie 1) z dnia 20 lutego 2004 r. sygn. akt SAB/Sz 127/03 o odrzuceniu skargi 2) z dnia 4 marca 2004 r. sygn. akt SAB/Sz 127/03 o odmowie przyznania prawa pomocy 3) z dnia 23 kwietnia 2004 r. sygn. akt SAB/Sz 127/03 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiocie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2004r sygn. akt SAB/Sz 127/03 WSA w Szczecinie odrzucił skargę P. J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Następnie postanowieniem z dnia 4 marca 2004r sygn. akt SAB Sz127/03 oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie wniesienia skargi kasacyjnej , a postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2004r sygn. akt SAB /Sz 127/03 oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie wniesienia zażalenia na to postanowienie. Na to ostatnie postanowienie P. J. złożył zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 11 sierpnia 2004r sygn. akt OZ 315/04. Pismem z dnia 6 kwietnia 2005r P. J złożył wniosek o wznowienie postępowania w tych sprawach z powodu pozbawienia go obrony swych praw. Jednocześnie wystąpił o ustanowienie radcy prawnego w celu ich prowadzenia. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2005r sygn. akt II S.A./Sz 406/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie z wniosków tegoż o wznowienie postępowania w sprawie postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 20 lutego 2004r odrzucającego skargę sygn. akt SAB /Sz 127/03, postanowienia WSA w Szczecinie z 4 marca 2004r oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy i postanowienia z 23 kwietnia 2004r odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie wniesienia zażalenia na postanowienie tego sądu z 4 marca 2004r odmówił skarżącemu ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU Nr 153, poz.1270 ze zm/ prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Taka zaś sytuacja zachodzi w stosunku do wniosku z dnia 6 kwietnia 2005r. W części dotyczącej wznowienia postanowienia Sądu z dnia 20 lutego 2004r wniosek nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Nie można bowiem uznać , że rozstrzygnięcie sprawy na posiedzeniu niejawnym, czyli skorzystanie z istniejącej instytucji procesowej może stanowić automatycznie podstawę wznowienia z powodu pozbawienia strony udziału w postępowaniu. Odnośnie zaś postanowień WSA w Szczecinie z dnia 4 marca 2004r i 23 kwietnia 2004r dotyczących odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy, wniosek o wznowienie jest niedopuszczalny. Stosownie do art.270 ustawy można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, natomiast wyżej wymienione postanowienia nie kończą postępowania. Skoro wniosek o wznowienie jest niedopuszczalny , to tym samym skarga jest bezzasadna. Z tych względów sąd odstąpił od badania wniosku pod kątem zaistnienia przesłanki wynikającej z treści art.246§1 pkt 2 ustawy. P. J. złożył od tego postanowienia zażalenie .Przedstawił w nim argumenty dotyczące jego faktycznej sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył że : Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył prawa, a stanowisko swoje uzasadnił w sposób wyczerpujący. Nie są przy tym zasadne zarzuty skarżącego dotyczące jego sytuacji materialnej, ponieważ podstawą odmowy nie była sytuacja materialna. Nie zachodził w związku z tym przypadek przewidziany w art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ DzU Nr 153, poz.1270 ze zm./ , że " jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o którym mowa w art.252 okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w określonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Podstawą odmowy przyznania przez sąd prawa pomocy stanowił natomiast art. 270 powoływanej ustawy, zgodnie z którym prawo to nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Tymczasem jak wykazał sąd w uzasadnieniu , skarga o wznowienie złożona 6 sierpnia 2005r była oczywiście bezzasadna. W odniesieniu do postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 20 lutego 2004r nie opierała się ona na ustawowej przesłance wznowienia. Podawała bowiem jako tę przesłankę pozbawienie strony udziału w postępowaniu wskutek rozstrzygnięcia sprawy na posiedzeniu niejawnym. Tymczasem , jak podkreślił NSA w postanowieniu z dnia 20 maja 2-003r sygn. akt II SAB 18/03, ONSA 2004r nr 2 , poz.69, który to pogląd sąd w obecnym składzie w pełni podziela sam fakt rozpatrywania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie jest równoznaczny z pozbawieniem strony prawa do działania w postępowaniu sądowym. Nie można bowiem uznać, że skorzystanie z przewidzianej ustawą instytucji procesowej, jaką, jest posiedzenie niejawne ,może stanowić przesłankę do niejako automatycznego skorzystania z instytucji wznowienia. Odnośnie zaś pozostałych postanowień z 4 marca 2004r i 23 kwietnia 2004r skarga o wznowienie była oczywiście bezzasadna jako niedopuszczalna. Zgodnie bowiem z art.270 ppsa można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem , tymczasem jak podkreślił NSA w postanowieniu z dnia 18 maja 2005r sygn. akt OZ 315/04 postępowanie w sprawie prawa pomocy ma charakter incydentalny i wyżej wymienione postanowienia nie kończą postępowania, stąd skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.184 w związku z art.197§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/DzU Nr 153,poz.1270 ze zm./

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło