I OZ 1226/18

Dnia 10 stycznia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miasta [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 835/18 o odmowie dokonania wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 835/18 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości oraz ustalenia odszkodowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 835/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości oraz ustalenia odszkodowania: uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w zakresie punktów 3 i 4 (pkt 1), w pozostałej części oddalił skargę (pkt 2), zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 3). Pismem z dnia 7 września 2018 r. uczestnik postępowania sądowego Miasto [...] złożyło wniosek o dokonanie wykładni ww. wyroku poprzez wyjaśnienie, czy wyrokiem tym uchylona została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w całości, czy też w zakresie, w którym rozstrzyga o odszkodowaniu. Postanowieniem z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 835/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił dokonania wykładni wyroku Sądu z dnia 6 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 835/18. W uzasadnieniu postanowienia Sąd, powołując się na treść art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wskazał, że wniosek o wykładnię orzeczenia nie był zasadny, bowiem treść sentencji oraz uzasadnienia wydanego wyroku jest jasna i nie budzi wątpliwości. W ocenie Sądu, zarówno sentencja wyroku, jak i jego uzasadnienie, sformułowane są w sposób klarowny, nie nasuwając wątpliwości interpretacyjnych, są logiczne i spójne. Nie zachodzi zatem sytuacja, która wymagałaby rozstrzygnięcia jakichkolwiek wątpliwości. W uzasadnieniu wyroku zostało wyraźnie opisane dostrzeżone przez Sąd naruszenie prawa, jak również zostały przedstawione wskazania co do dalszego postępowania. Sąd stwierdził ponadto, że do akt niniejszej sprawy wpłynęła skarga kasacyjna Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku objętego wnioskiem o dokonanie wykładni, zatem prawidłowość wydanego wyroku będzie podlegać kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W zażaleniu wniesionym na ww. postanowienie, Miasto [...] zarzuciło zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie art. 1 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 158 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i odmowę dokonania wykładni wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2018 r., pomimo tego, że zarówno sentencja wyroku jak i uzasadnienie zawiera wątpliwości co do jego treści; 2. art. 1 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej odmowy dokonania wykładni wyroku WSA w Warszawie. W związku z powyższym, Miasto [...] wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie [...] Sp. z o.o. z/s w W. wniosła o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Na wstępie wyjaśnić należy, że konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść sformułowana jest w sposób niejasny, mogący budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania wyroku. Natomiast wykładnia orzeczenia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zamykacze 2006, str. 345). W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji odmówił dokonania wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 835/18 wskazując, iż treść sentencji oraz uzasadnienia wydanego wyroku jest jasna i nie budzi wątpliwości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Jak słusznie podnosi wnoszący zażalenie, wyrok Sądu Wojewódzkiego nie wskazuje w sposób jednoznaczny, czy zaskarżona w całości przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. została uchylona w całości (tj. w zakresie uchylenia pkt 3 decyzji organu I instancji ustalającej odszkodowanie oraz w zakresie, w jakim Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji), czy tylko w tej części, w której rozstrzyga o odszkodowaniu. W pkt 1 sentencji wyroku Sąd orzekł bowiem, że "uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w zakresie punktów 3 i 4" nie precyzując, czy ma na myśli całość, czy część zaskarżonej decyzji, stwierdzając jednocześnie w pkt 2, że "w pozostałej części oddala skargę". Taka treść rozstrzygnięcia powoduje, że możliwie są następujące interpretacje wyroku: 1) uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] oraz decyzji organu I instancji w zakresie pkt 3 i 4 (czyli w części w jakiej organ I instancji ustalił wysokość odszkodowania za wywłaszczenie (pkt 3) i sposób jego zapłaty (pkt 4) albo 2) uchylenie decyzji Wojewody [...] w części, w jakiej rozstrzyga o odszkodowaniu i uchylenie decyzji Starosty w zakresie pkt 3 i 4. Wątpliwości tych nie wyjaśnia treść uzasadnienia przedmiotowego wyroku, z którego wynika, że Sąd za uzasadniony uznał jedynie zarzut skargi dotyczący naruszenia zasady reformationis in peius poprzez orzeczenie przez organ odwoławczy o niższym odszkodowaniu niż w decyzji organu I instancji. Co do pozostałych zarzutów dotyczących kwestii samego wywłaszczenia Sąd wskazał natomiast, że były one już przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 24 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 3293/16 uchylił poprzednią decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. i w tym zakresie udzielił organowi wytycznych co dalszego postępowania. Jednocześnie Sąd zawarł w treści uzasadnienia stwierdzenie o uchyleniu zaskarżonej decyzji (str. 8) zaś na stronie 13 o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty w zakresie punktów 3 i 4. Zauważyć ponadto należy, że decyzja Wojewody [...] w zakresie pkt 3 nie utrzymywała w mocy decyzji Starosty, lecz w tym zakresie ją uchylała i orzekała o odszkodowaniu. Tymczasem Sąd Wojewódzki w pkt 1 sentencji wyroku użył sformułowania "uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję (...) w zakresie punktów 3 i 4". Mając zatem na uwadze stwierdzone wyżej wątpliwości związane z niejasnym rozstrzygnięciem, jak też skomplikowany charakter niniejszej sprawy (sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny) nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi konieczność dokonania wykładni w/w orzeczenia. Należy również dodać, iż wyjaśnienie treści podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia jest tym bardziej celowe, że od przedmiotowego wyroku wpłynęły skargi kasacyjne. Związanie zaś Sądu Kasacyjnego podniesionymi w nich zarzutami, powoduje konieczność jasnego i precyzyjnego wskazania w sentencji wyroku zakresu uwzględnienia skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. Jednocześnie wskazać trzeba, że niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji. O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzyga Sąd I instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 200 p.p.s.a.).