I OZ 1301/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 264/15 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia orzeczenia wraz z uzasadnieniem w sprawie ze skargi R. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia treści postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 264/15, wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę R. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego L. z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia treści postanowienia. W piśmie z dnia 29 maja 2017 r. skarżąca wskazała, że nadal nie zostało jej doręczone rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, w związku z tym składa wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, a w przypadku niezbędności składa również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku. Uzasadniając żądanie przywrócenia terminu do dokonania opisanej wyżej czynności wnioskodawczyni podniosła, że nie dokonała czynności w terminie z uwagi na "ciężki stan zdrowia". Wskazała, że ma 87 lat, jest kaleką i jej stan fizyczny się nie poprawia, ma stwierdzone wiele chorób, które "nadal powodują zaburzenia zdrowia psychicznego oraz dysfunkcję chodu". Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił powyższy wniosek wskazując, że liczony od dnia ogłoszenia wyroku termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia upływał 26 listopada 2015 r. Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu złożyła dopiero 29 maja 2017 r., a więc po upływie roku od uchybionego terminu. W ocenie Sądu I instancji, wniosek podlegał odrzuceniu, gdyż w sprawie nie zaistniały wyjątkowe okoliczności, które mogłyby uzasadniać przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z treści wniosku wynika, że przyczyną uchybienia terminu jest długotrwała trudna sytuacja zdrowotna skarżącej, która nie rokuje nadziei na poprawę. Jednocześnie z wniosku wynika, że taki stan zdrowia utrzymuje się u skarżącej od dawna. Sąd uznał, iż w żadnym zatem razie nie można uznać, że jest to wyjątkowy przypadek w rozumieniu powołanego art. 87 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.). Złożenie zaś wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia bez zaistnienia wyjątkowego przypadku powoduje, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że Sąd I instancji bezzasadnie wydał zaskarżone postanowienie, zamiast dokonać ponownego doręczenia "rzekomo" doręczonego odpisu orzeczenia wydanego w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nieuzasadniony jest zarzut skarżącej, iż Sąd I instancji orzekał o dopuszczalności żądania przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 listopada 2015 r. bez stosownego wniosku strony. Wniosek taki został bowiem zawarty w piśmie z dnia 29 maja 2017 r. Analiza treści tego pisma wskazuje, że przedmiotowy wniosek strona złożyła z tzw. "ostrożności procesowej", bowiem żądanie przywrócenia terminu zostało poprzedzone wskazaniem: "w przypadku niezbędności złożenia wniosku o przywrócenie terminu....". Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 listopada 2015 r. Wystąpiły zatem warunki do rozpoznania tak skonstruowanego żądania. Nie było natomiast podstaw do doręczenia skarżącej z urzędu odpisu sentencji wyroku z dnia 19 listopada 2015 r., gdyż sąd doręcza stronie odpis sentencji wyroku wydanego na rozprawie wyłącznie w sytuacji określonej w art. 140 § 2 P.p.s.a., tj. gdy strona działa bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku. W myśl art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na pisemny wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, w analizowanym przypadku - 19 listopada 2015 r. Od tego dnia należało liczyć termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, który upłynął z dniem 26 listopada 2015 r. W wymaganym terminie skarżąca takiego wniosku nie złożyła. Uczyniła to dopiero w piśmie z dnia 29 maja 2017 r., czyli przeszło rok po upływie uchybionego terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 5 P.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Przepis ten zaostrza przesłanki przywrócenia terminu, uzależniając możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku od zaistnienia wyjątkowego przypadku. Przez "wyjątkowy przypadek" należy rozumieć okoliczność nadzwyczajną, która uniemożliwiła stronie dokonanie czynności w normalnym trybie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione przez Sąd I instancji, że sam fakt występowania u skarżącej schorzeń - nawet ciężkich - nie stanowi wyjątkowego przypadku o jakim mowa w wyżej przywołanym przepisie. Fakt choroby, czy podeszły wiek, nie są równoznaczne z całkowitą niemożnością dokonania czynności procesowej. Liczne choroby skarżącej, będącej osobą starszą, mają charakter przewlekły i trwają od dłuższego czasu. Należy również zwrócić uwagę, iż wymieniane przez skarżącą schorzenia, mimo swej uciążliwości, nie ograniczały jej aktywności w trakcie prowadzenia postępowania sądowego. Skarżąca aktywnie uczestniczyła w postępowaniu składając liczne pisma procesowe. Także w okresie następującym po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji choroba nie przeszkodziła skarżącej korespondować z Sądem, gdyż w dniach 5 stycznia 2016 r. i 22 czerwca 2016 r. skarżąca złożyła pisma procesowe, w których po raz kolejny opisała swoją sytuację zdrowotną i odniosła się do podejmowanych w jej sprawach czynności z zakresu prawa pomocy, kategorycznie oświadczając, iż o taką pomoc nie występowała. W opisanych okolicznościach nie sposób więc przyjąć, iż uchybienie rocznemu terminowi, w którym wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia żądania uzasadnienia wyroku był dopuszczalny, nastąpiło ze względów zdrowotnych, jak to wskazano we wniosku. Skoro zaś nie zachodził wyjątkowy przypadek uzasadniający złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionej czynności, to słusznie Sąd I instancji odrzucił wniosek jako niedopuszczalny (art. 88 P.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.