I OZ 1312/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 255/13 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z. R. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2013 r. zawieszającego postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 15 czerwca 2015 r., IV SA/Wr 255/13, odrzucił skargę Z. R. w sprawie ze skargi Z. R. o stwierdzenie niezgodności w prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2013 r. zawieszającego postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, że skarżący wskazując na przedmiot swojej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podał, że dotyczy ona orzeczeń kończących postępowanie w sprawach wskazanych w piśmie z 10 września 2013 r., a więc także w sprawie IV SA/Wr 255/13. Jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie wydał żadnego prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie, co oznacza że sprawa nadal jest w toku. Jedynym zaś prawomocnym orzeczeniem zapadłym przed tym Sądem było postanowienie z 13 czerwca 2013 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. Stąd też orzeczeniem, w stosunku do którego strona mogła wywieść przedmiotową skargę było wspomniane powyżej postanowienie, które choć nie kończyło prowadzonego postępowania sądowego, stało się rozstrzygnięciem ostatecznym. Sąd zobligowany był zatem do rozstrzygnięcia przedmiotowego żądania przyjmując za przedmiot zaskarżenia rozstrzygnięcie, które w sprawie prawomocnie zapadło. Co więcej, wniesiona skarga nie mogła zostać rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, albowiem zaistniały przesłanki formalne uniemożliwiające jej merytoryczne rozpoznanie. Zgodnie bowiem art. 285f § 3 p.p.s.a. skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 175 § 1 oraz skargę, której braków strona nie uzupełniła w terminie, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do treści art. 285I p.p.s.a. w przypadkach nieuregulowanych do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zgodnie zaś z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3, które dopuszczają wyjątek od tej zasady, pozwalając na sporządzenie skargi kasacyjnej innym, wymienionym w nich podmiotom. Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została sporządzona osobiście przez skarżącego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a. tym samym skarga ta nie spełnia wymogu ustawowego wynikającego z art. 285f § 3 p.p.s.a., niezbędnego do skutecznego jej wniesienia, albowiem nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji, na podstawie art. 285f § 3 w związku z art. 285I p.p.s.a., skargę należało odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do pozostałych oczekiwań skarżącego w pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości stwierdzenia przez wojewódzki sąd administracyjny nieważności zapadłych przed tym sądem orzeczeń. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. wyłącznie Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bada czy w sprawie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. Ponadto zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu niezasadnym byłoby orzekanie także w zakresie wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia, w szczególności w sytuacji, w której takowy wniosek – jako zawarty w piśmie z 10 września 2013 r. – dotyczyć miał prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które – jak już to zostało wykazane – w przedmiotowym postępowaniu nie zostało jeszcze wydane. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Z. R. z 29 czerwca 2015 r., w którym z "ostrożności procesowej" wniósł o jego uchylenie, "bowiem wyrokiem z dnia 29 kwietnia 215 r., pod sygn. IV SA/Wr 254/13 sprawa została definitywnie zakończona oddaleniem skargi". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wskazane w tym przepisie, a także w przypadkach przewidzianych w ustawie. Nie ulega jednak wątpliwości, że warunkiem dopuszczalności zaskarżenia postanowienia, jest fakt jego istnienia. Brak przedmiotu zaskarżenia skutkuje odrzuceniem zażalenia jako niedopuszczalnego z innych przyczyn. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w przedmiotowym postępowaniu, poza jednym prawomocnym postanowieniem z 13 czerwca 2013 r. dotyczącym zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, nie zostało wydane żadne inne prawomocne orzeczenie kończące postępowanie. W treści zażalenia Z. R. wskazał, że jego przedmiotem jest "postanowienie WSA z dnia 15 czerwca 2015 r. pod sygn. IV SA/Wr 255/13 odrzucające skargę na decyzję SKO we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2013 r., bowiem wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. pod sygn. IV SA/Wr 254/13 sprawa została definitywnie zakończona oddaleniem skargi". Podkreślić należy, że niniejsza sprawa nie była jeszcze przedmiotem rozprawy. Jak wskazano już we wcześniejszym postanowieniu NSA z 16 lipca 2015 r. Sądowi jest znane z urzędu, że 29 kwietnia 2015 r. odbyła się rozprawa, ale jej przedmiotem była jedynie sprawa IV SA/Wr 254/13, w której Sąd skargę oddalił. W tym dniu wydano też postanowienie umarzające wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w toku rozprawy Sąd wydał zaś orzeczenia w przedmiocie odmowy: zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, połączenia spraw IV SA/Wr 254/13 i IV SA/Wr 255/13 i odroczenia rozprawy. Zatem skoro przedmiotowe zażalenie zostało wniesione na postanowienia wydane przez Sąd w dniu 29 kwietnia 2015 r. w sprawie IV SA/Wr 254/13, to wniesione w niniejszej sprawie zażalenie należało uznać za niedopuszczalne, albowiem w sprawie IV SA/Wr 255/13 nie zapadało jeszcze żadne prawomocne orzeczenie w przedmiocie oddalenia skargi. Ponadto Sąd I instancji zasadnie podniósł, że skarga Z. . o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, do której zgodnie z treścią art. 285I p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, podlega odrzuceniu na podstawie art. 285f § 3 w związku z art. 285I p.p.s.a., albowiem nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, tylko osobiście przez skarżącego. Skoro skarżący nie jest adwokatem bądź radcą prawnym, to w konsekwencji nie został spełniony obowiązek ustawowy z art. 175 § 1 p.p.s.a. Strona skarżąca nie miała bowiem wymaganej ustawowo tzw. zdolności postulacyjnej do sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Wobec powyższego wniesiona osobiście przez Z. R. skarga – jako niedopuszczalna – podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.