I OZ 137/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 923/20 o odrzuceniu skargi A.P. na decyzję Wojewody [...] dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z 23 listopada 2020 r., A.P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, dalej również jako "WSA", skargę na decyzję Wojewody [...], dalej jako "Wojewoda", z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W wykonaniu zarządzeń z 4 września 2019 r., (k. 1 i 2 akt sądowych), pismami z 5 stycznia 2021 r., skarżącego wezwano do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez wskazanie numeru PESEL strony skarżącej oraz uiszczenie wpisu od skargi. Korespondencję zawierającą powyższe wezwania wysłano na wskazany przez skarżącego w skardze adres (ul. [...]). Pismo to, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 12 stycznia 2021 r. oraz 20 stycznia 2021 r., zostało zwrócone do sądu z adnotacją o jego niepodjęciu w przewidzianym prawem terminie. W konsekwencji wezwanie zostało uznane za doręczone 26 stycznia 2021 r., w trybie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Zakreślony w ten sposób termin do uzupełnienia braków skargi, zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a., upłynął bezskutecznie 2 lutego 2021 r. Wskutek powyższych postanowieniem z 17 lutego 2021 r., WSA odrzucił skargę A.P. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, zarzucając w nim naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wskazując, że nie uchybił on terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż nie zostało mu doręczone wezwanie do usunięcia ww. braków formalnych skargi (jak też nie pozostawiono awizo), wobec czego nie miał wiedzy, że został wezwany do uzupełniania takich braków, a tym bardziej nie wiedział, że biegnie termin na dokonanie wskazanych w tym wezwaniu przez Sąd czynności. Skarżący podniósł, że o wezwaniu do usunięcia braków skargi dowiedział się w dniu 3 marca 2021 r., kiedy odebrał zaskarżone postanowienie WSA w Gdańsku o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Brzmienie tego przepisu zostało ustalone ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 934), dalej: "ustawa zmieniająca". Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi. Ponadto jak stanowi art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W oparciu zaś o art. 230 § 1 p.p.s.a od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym pismem takim, w myśl art. 230 § 2 p.p.s.a., jest m. in. skarga. Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 1113, ze zm.), dalej jako "prawo pocztowe", przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Z kolei stosownie do art. 65 § 2 p.p.s.a., do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Oznacza to, że aby w sposób prawidłowy (zgodny z art. 65 § 2 p.p.s.a.) doręczyć pismo sądowe należy zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1222, ze zm.), dalej jako "rozporządzenie". Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 65 - 72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu prawa pocztowego albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo urzędzie gminy. W myśl natomiast § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis. Placówka pocztowa operatora lub urząd gminy potwierdzają przyjęcie od doręczającego awizowanej przesyłki przez umieszczenie na przesyłce odcisku datownika i podpisu przyjmującego (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). Analogiczny tryb postępowania stosuje się w przypadku powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma, z tym, że na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki doręczający zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem (§ 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego opisany powyżej tryb doręczania przesyłek sądowych został w tej sprawie zastosowany prawidłowo. Potwierdza to znajdująca się w aktach sprawy przesyłka, zwrócona przez operatora pocztowego, zawierająca kierowane do skarżącego przez sąd pierwszej instancji wezwanie. Jak zostało już wskazane, korespondencję zawierającą wezwanie wysłano na adres wskazany w skardze. W treści dołączonego do spornej przesyłki formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru wypełniono pkt 2 tego dokumentu, informujący o tym, że przesyłki nie doręczono w sposób określony w pkt 1 (tj. adresatowi lub innym zrównanym z nim podmiotom), przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej "UP 36", o czym powiadomiono adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Jednocześnie na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki zamieszczono zapis informujący o awizowaniu 12 stycznia 2021 r., opatrzony podpisem i odciskiem pieczęci - datownika placówki pocztowej. Odnotowano również fakt powtórnego zawiadomienia skarżącego o możliwości odbioru ww. przesyłki w placówce pocztowej, o czym świadczy dopisek "Awizowano powtórnie dnia" z pieczęcią z datą oraz odręcznie wpisaną datą 20 stycznia 2021 r., opatrzoną parafą oraz odciskiem pieczęci. Na kopercie znajduje się również informacja o zwrocie przesyłki z uwagi na niepodjęcie jej w terminie. Powyższe dane pokrywają się z informacjami umieszczonymi w systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. Uznać więc należy, że w rozpoznawanej sprawie tryb doręczenia zastępczego został zastosowany prawidłowo, wobec czego wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało zasadnie uznane za doręczone skarżącemu 26 stycznia 2021 r. Termin na uzupełnienie braków skargi upływał więc 2 lutego 2021 r., skutkiem czego nieuczynienie zadość wezwaniu skutkowało odrzuceniem skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja skarżącego nie jest wystarczająca do obalenia tzw. fikcji prawnej doręczenia i należy uznać ją za gołosłowną. Skarżący, poza ogólnym stwierdzeniem, że w jego oddawczej skrzynce pocztowej nie znalazł ani pierwszego, nie przedstawił informacji, które mogłyby uprawdopodobnić te twierdzenia (por. postanowienie NSA z 25 kwietnia 2019 r., I FZ 103/19). Skarżący nie wskazał, czy wystosował w tej sprawie reklamację do poczty polskiej, a w sprawie brak dowodów, które potwierdziłyby twierdzenia, że to poczta uchybiła swoim obowiązkom, a tym samym przepisom regulującym doręczanie przesyłek pocztowych. Twierdzenie skarżącego o braku stosownych zawiadomień jest okolicznością niewystarczającą wobec nie budzących wątpliwości adnotacji i pieczątek pracowników operatora pocztowego. Należy przy tym podkreślić, że podniesiona w zażaleniu argumentacja pozostawała bez wpływu na ocenę zasadności zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Omawiany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem sąd pierwszej instancji zobowiązany był do odrzucenia skargi. Natomiast wskazywane okoliczności, będą oceniane przez WSA przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.