I OZ 1479/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SO/Gl 1/17 w sprawie z wniosku K. K. w przedmiocie wymierzenia Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w M. grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. 5 Pismem z dnia 3 stycznia 2017 r. K. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o wymierzenie Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w M. grzywny za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., tj. nieprzekazanie temu Sądowi skargi z dnia 15 czerwca 2016 r. w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Odpis wniosku o wymierzenie grzywny został doręczony Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w M. dwukrotnie dnia [...] stycznia 2017 r. oraz w dniu [...] marca 2017 r., jednakże organ nie ustosunkował się do treści wniosku ani nie przekazał skargi K. K. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia z dnia 6 kwietnia 2017 r. Sąd ten wymierzył Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w M. grzywnę w kwocie 1.000 zł za nieprzekazanie w terminie ww. skargi oraz orzekł o kosztach postępowania. W jego uzasadnieniu – powołując się na przepisy art. 54 i art. 55 § 1 P.p.s.a. oraz art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) - wskazał, że organ miał obowiązek przekazać skargę w terminie 15 dni od jej złożenia, jednakże pomimo upływu ponad 9 miesięcy nie wywiązał się z tego obowiązku. Zaniechał także ustosunkowania się do wniosku o wymierzenie grzywny. Działanie takie Sąd pierwszej instancji uznał za rażąco naganne. Dalej wskazał, że określając wysokość grzywny miał na uwadze stopień winy organu, nieprzekazanie skargi pomimo ustawowego obowiązku, brak istnienia lub przedstawienia przez organ okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy oraz charakter sprawy będącej przedmiotem skargi. Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w M. w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 55 § 1 P.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu celów, jakimi winien się kierować Sąd orzekając o wymierzeniu grzywny, a to zwłaszcza celu dyscyplinującego i wymierzeniu organowi grzywny w nadmiernej wysokości, która stanowi nieuzasadnioną i przesadną dolegliwość, będąc jednocześnie niewspółmiernie wysoką do uchybienia popełnionego przez skarżącego, 2) art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazana przyczyn, które były podstawą orzeczenia wobec żalącego się grzywny w wymiarze 1.000 zł. Z uwagi na powyższe zarzuty postulował uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o jego zmianę poprzez wymierzenie grzywny w niższej wysokości. Zdaniem autora zażalenia nałożona na organ grzywna jest niewspółmiernie surowa, nieadekwatna do popełnionego przez organ przewinienia i stanowi dla niego nadmierną dolegliwość. Wniesiona przez skarżącą skarga została wysłana do Sądu Wojewódzkiego niezwłocznie po uzyskaniu przez organ informacji o uchybieniu terminu wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., natomiast wcześniejsza zwłoka w wysłaniu skargi wynikała z niezamierzonej omyłki pracownika. Ponadto, zdaniem autora zażalenia, opierając się na orzeczeniach sądów administracyjnych w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym, grzywna w wysokości 1000 zł jest nadzwyczaj wysoka. W odpowiedzi na zażalenie K. K. wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., organ zobligowany jest przekazać skargę wniesioną za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Jednocześnie przepis art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej skraca powyższy termin do dni 15 od dnia otrzymania skargi w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei według art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie nieprzekazania przez organ skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w przepisanym terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Grzywna jest wymierzana przez sąd w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Ustawodawca w przepisie art. 55 § 2 P.p.s.a. wspomina o niezachowaniu warunków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Jednakże biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 21 o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 powołanej ustawy, przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy przyjąć iż nieprzekazanie skargi wraz z aktami oraz odpowiedzią na skargę przez organ w sprawie o udostępnienie informacji publicznej może również skutkować zaistnieniem określonej sankcji w postaci wymierzenia temu organowi grzywny. Odrębności wskazane w art. 21 tej ustawy dotyczą wyłącznie terminu przekazania akt i odpowiedzi na skargę oraz terminu jej rozpatrzenia. Przechodząc do oceny zasadności wymierzenia Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w M. grzywny, należy na wstępie zaznaczyć, że – wbrew stanowisku organu - ma ona charakter mieszany: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny (p. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 2). Służy bowiem nie tylko zmuszeniu organu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, lecz również ma na celu wywarcie na organie represji za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie oraz zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukaranego jak i przez inne organy. Zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 (w niniejszym przypadku w związku z art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej) sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w przedstawionych przepisach. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest zatem wyłącznie od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ piętnastodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione, czego sam organ nie kwestionuje. Bez znaczenia zatem dla oceny zasadności wymierzenia grzywny pozostaje fakt przesłania do sądu skargi po upływie wspomnianego terminu, a tym bardziej zaniedbanie pracownika organu. Stąd sama zasada żądania jest trafna. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieadekwatności wysokości wymierzonej grzywny wskazać należy, że ustalenie jej kwoty następuje w ramach powierzonej sądowi dyskrecjonalnej władzy. Wymierzając grzywnę Sąd I instancji wziął pod uwagę okoliczności sprawy i przyczyny pozostawania przez organ w zwłoce. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom określonym w 141 § 4 P.p.s.a., gdyż w sposób jasny i precyzyjny wskazuje podstawy faktyczne i prawne, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wysokość grzywny ustalona przez Sąd I instancji jest odpowiednia do stopnia niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku i nie wykracza poza ramy uznania sądowego. Odnosząc się do uwag organu, iż w innych sprawach (nie wskazanych konkretnie przez autora zażalenia) o tożsamym stanie faktycznym została wymierzona grzywna w niższej wysokości należy wskazać, iż przesłanki wymierzenia grzywny należy oceniać w każdej sprawie indywidualnie, zaś ukaranie grzywną w jednej sprawie nie determinuje rozstrzygnięcia o wysokości grzywny w innej. Każdorazowo przesłanki te podlegają odrębnej ocenie. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny dochodząc do przekonania o trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia zarówno co do zasady, jak i wysokości grzywny, a tym samym niezasadności zażalenia, w oparciu o przepis art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, że nie może on zostać uwzględniony, bowiem po myśli art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia (por. też uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07 (ONSAiWSA z 2008 r., nr 2, poz. 23). ----------------------- 4