I OZ 1502/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w punkcie III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 103/17 w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 103/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi M. S. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - zobowiązał Wójta Gminy P. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 19 października 2014 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I); stwierdził, że bezczynność, o której mowa w punkcie I wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II); zasądził od Wójta Gminy P. na rzecz skarżącego kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III). O kosztach postępowania Sąd I instancji rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). WSA we Wrocławiu wskazał, że na zasądzoną kwotę kosztów postępowania składa się zwrot wpisu sądowego w kwocie 100 zł, wynagrodzenie adwokata w wysokości 240 zł oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania wyższych stawek wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, skoro postępowanie przed sądem I instancji zostało wszczęte w dniu 17 grudnia 2014 r., tj. przed wejściem w życie nowych regulacji w sprawie opłat za czynności adwokackie, a strona otrzymała już wynagrodzenie z tego tytułu za poprzednie instancje w wyniku uwzględnienia jej skargi kasacyjnej. Zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie trzecim wyroku z dnia 13 lipca 2017 r. wniósł M. S., reprezentowany przez adwokata, zarzucając Sądowi I instancji m.in. naruszenie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i niezasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu całości poniesionych przez niego, niezbędnych do celowego dochodzenia praw, kosztów postępowania, tj. kosztów postępowania po raz drugi przed sądem wojewódzkim. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony aktu lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażane zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie, zgodnie z którym jeżeli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenia (tak M. Niezgódka-Medek; Komentarz do art. 205 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; LEX, 2013; B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 446). Pogląd taki już wielokrotnie był wyrażany w judykaturze, m.in. w postanowieniu z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 38/09 NSA stwierdził, że jeżeli niekorzystne dla strony orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie. W sprawie będącej przedmiotem skargi M. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekał dwukrotnie: raz wyrokiem z 24 lutego 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wr 17/15, w którym oddalił skargę na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz 13 lipca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 103/17, gdy po przekazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej i zasądził od organu koszty postępowania w wysokości 357 zł. Należy wskazać również, że w dniu 4 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe, w którym wystąpił o zasądzenie kosztów dwukrotnego postępowania przed Sądem I instancji, w łącznej wysokości 837 zł. W świetle powyższego zasadnie podnosi skarżący, że mimo iż był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika na każdym etapie postępowania (dwukrotnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i jeden raz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym), otrzymał zwrot kosztów postępowania kasacyjnego oraz zwrot poniesionych kosztów jedynie powtórnego postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Zasądzona kwota nie uwzględnia natomiast kosztów wynagrodzenia pełnomocnika w pierwotnym postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Dlatego też, na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. W świetle przepisów P.p.s.a. brak jest podstaw prawnych do zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu wydanym na skutek rozpoznania zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Koszty te uwzględni przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w ww. zakresie Sąd I instancji.