I OZ 156/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-03

Skład orzekający: Irena Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. wszczyna nowe, odrębne postępowanie, od którego należy uiścić wpis sądowy i czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w takim postępowaniu jest uzasadniony?
Ratio decidendi
Wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. nie wszczyna nowego, odrębnego postępowania, lecz jest traktowany jako postępowanie wpadkowe, ściśle związane z już wniesioną skargą. W związku z tym strona składająca taki wniosek nie ma obowiązku uiszczania od niego wpisu sądowego, a tym samym wniosek o prawo pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Ponadto, sąd pierwszej instancji powinien w pierwszej kolejności zbadać umocowanie osoby działającej w imieniu strony skarżącej do reprezentowania jej w postępowaniu.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Następnie Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając wniosek o grzywnę za postępowanie wpadkowe i bezprzedmiotowe, gdyż Stowarzyszenie było już zwolnione z kosztów. Stowarzyszenie złożyło zażalenie, podnosząc, że wniosek o grzywnę jest odrębnym postępowaniem. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie, zwracając uwagę na kwestię umocowania osoby reprezentującej Stowarzyszenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...],, [...]" w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. akt II SAB/Kr 50/07 w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...],,[...]" w K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego dla K. - [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 listopada 2007 r. umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżącego - Stowarzyszenie [...],,[...]" w K. na skutek wniosku tego Stowarzyszenia z dnia 22 sierpnia 2007 r. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że postanowieniem z dnia 11 października 2007 r. Sąd ten w osobie referendarza sądowego umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych ze względu na to, iż skarżące Stowarzyszenie już wcześniej zostało prawomocnie zwolnione od ponoszenia kosztów sądowych w kwocie powyżej 1 zł. Skarżący w złożonym sprzeciwie podniósł, że złożony przez niego wniosek dotyczy innego postępowania, a dotyczącego wymierzenia organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 listopada 2007 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na skutek prawidłowo złożonego sprzeciwu przez skarżącego, wskazał powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2005 r. sygnatura akt II OZ 1197/05, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wszczyna nowego postępowania w sprawie, to znaczy odrębnego od tego, które zostało już uruchomione skargą. Postępowanie wszczęte tego rodzaju wnioskiem powinno być, w ocenie Sądu I instancji, traktowane jako wpadkowe, a także ściśle wiążące się z już wniesioną skargą. Przyjęcie więc, iż wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 wyżej powołanej ustawy nie wszczyna odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że strona składająca wniosek nie ma obowiązku uiszczenia wpisu od niego. Skoro skarżący został już prawomocnie zwolniony od kosztów sądowych w sprawie skargi na bezczynność organu, to kolejny jego wniosek o prawo pomocy złożony w dniu 22 sierpnia 2007 r. i zainicjowane w ten sposób postępowanie Sąd potraktował w świetle powyżej przedstawionej argumentacji jako bezprzedmiotowe i je umorzył. Skarżące Stowarzyszenia zaskarżyło przedmiotowe rozstrzygnięcie i wskazało w treści złożonego zażalenia, że postępowanie wszczęte na skutek wniosku strony o ukaranie organu grzywną w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. jest postępowaniem odrębnym, co pociąga za sobą konieczność uiszczenia od niego wpisu sądowego. Okoliczność ta, w ocenie skarżącego oznacza natomiast, iż wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy był uzasadniony. Podkreślić trzeba, iż skarżące Stowarzyszenie [...],,[...]" w K. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 maja 2007 r. zostało wezwane do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu, który wykazywałby umocowanie P. B. do wniesienia skargi i określałby sposób reprezentacji strony skarżącej. Wykonując przedmiotowe zarządzenie, przewodniczący Stowarzyszenia P. B. przedłożył między innymi kserokopię protokołu i uchwały walnego zebrania Stowarzyszenia z dnia 30 maja 2006 r., z którego to miało wynikać, iż w odniesieniu do skarżącego nastąpiła zmiana jego statutu, a w tym zmieniony został sposób jego reprezentacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast w myśl art. 29 P.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 ustawy, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie, P. B. nadesłał kserokopię nowego statutu Stowarzyszenia, z którego wynikało, iż zmienił się sposób jego reprezentacji, zaś przewodniczący Klubu ma umocowanie do podejmowania czynności prawnych w imieniu skarżącego. Do kserokopii tych dokumentów P. B. dołączył pismo, w którym wskazał, iż na mocy uchwały Walnego Zebrania Klubu ,, [...]" z dnia 30 maja 2006 r. doszło do zmiany statutu Stowarzyszenia, stosownie do którego jest on uprawniony do działania w imieniu skarżącego. W trakcie, do akt przedmiotowej sprawy zostały dołączone odpisy postanowień Sądu Rejonowego dla K. - [...] w Krakowie XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w przedmiocie oddalenia między innymi wniosku o rejestrację zmian statutu w zakresie objętym wnioskiem. Z uzasadnienia postanowienia tego Sądu z dnia [...] września 2007 r. o sygn. akt [...] KRS [...] wynika, iż kadencja władz Stowarzyszenia upłynęła w dniu 26 czerwca 2003 r. Sąd rejestrowy wskazał ponadto, że zgodnie z § 4 ust. 1 statutu, walne zgromadzenie odbywa się tuż przed lub też po upływie kadencji władz, a jak wynika z dołączonych do akt rejestrowych dokumentów, ostatnie wybory władz Klubu odbyły się w dniu 27 czerwca 2001 r. W tych okolicznościach, sąd rejestrowy badający wniosek skarżącego Stowarzyszenia o rejestrację zmian wyjaśnił, iż ze względu na upływ kadencji władz w dniu 26 czerwca 2003 r., były przewodniczący Klubu nie był uprawniony do zwołania walnego zebrania na dzień 30 maja 2006 r., albowiem Klub nie miał już ani zarządu, ani komisji rewizyjnej. Walne zgromadzenie wyznaczone na dzień 30 maja 2006 r. zwołane zostało zatem nieprawidłowo, a co za tym idzie nie było ono władne do podejmowania skutecznych uchwał i to w żadnym zakresie. W związku z powyższym należało uznać, że Przewodniczący skarżącego Stowarzyszenia P. B. nie ma umocowania do podejmowania czynności prawnych w imieniu skarżącego. Sąd I instancji powinien był zatem w pierwszej kolejności zbadać, czego jak wynika z akt sprawy nie uczynił, umocowanie P. B. do działania w imieniu Stowarzyszenia [...],,[...]" w K. poczynając od momentu wniesienia skargi. Rozpoznając sprawę powtórnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powinien mieć przede wszystkim na względzie postanowienia zawarte w art. 58 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło