I OZ 1574/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 977/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 977/16 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę dopuszczalności skargi kasacyjnej K. B. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 25 lipca 2017 r., II SA/Bd 977/16, odrzucił skargę kasacyjną K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 13 grudnia 2016 r. w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej uzależnione jest od dopełnienia wszystkich wymogów określonych przepisami ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu osobiście 13 lutego 2017 r., a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał 15 marca 2017 r. Tymczasem skarga kasacyjna została złożona w dniu 16 czerwca 2017 r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu. Pełnomocnik skarżącego przy tym nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 177 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 178 p.p.s.a., w zw. z art. 177 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne uznanie, że skarga kasacyjna została złożona po terminie i jej odrzucenie. W uzasadnieniu podniesiono, że w niniejszej sprawie zarówno strona zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak i wyznaczono jej pełnomocnika w ramach prawa pomocy, który złożył skargę kasacyjną w przewidzianym przez ustawę 30-dniowym terminie, liczonym zgodnie z art. 177 § 3 p.p.s.a. od zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu. Pominięcie zaś wskazanej normy prawnej pozostaje w oczywistym związku z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia – wadliwe zastosowanie art. 177 § 1 p.p.s.a. oraz niezastosowanie art. 177 § 3 p.p.s.a. doprowadziło w konsekwencji do błędnego odrzucenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 177 § 3 p.p.s.a. dodanym ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), który ma zastosowanie do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. po dniu 15 sierpnia 2015 r. (co ma miejsce w niniejszej sprawie) w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Należy podkreślić, że ratio legis wprowadzenia art. 177 § 3 p.p.s.a. było wyeliminowanie konieczności wydania przez sąd pierwszej instancji postanowień dotyczących przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w przypadkach ustanowienia prawa pomocy w postępowaniu międzyinstancyjnym. Tym samym, chodziło o to aby strona wykazująca się dbałością o własne interesy procesowe przez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w związku z planowanym złożeniem środka zaskarżenia przed upływem terminu do jego wniesienia, nie ponosiła negatywnych konsekwencji związanych z obiektywnym czynnikiem, jakim jest upływ czasu do momentu ustanowienia jej profesjonalnego pełnomocnika. Zatem, w sytuacji gdy wyrok z uzasadnieniem został stronie doręczony na jej wniosek, gdy ustanowiono jej pełnomocnika co miało miejsce na skutek wniosku złożonego po wydaniu wyroku i po jego doręczeniu – termin na złożenie skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu do tej konkretnej sprawy. Podkreślić należy, że wbrew stanowisku Sądu I instancji oraz błędnemu powołaniu się przez ten Sąd na niemający zastosowania w tej sprawie numer Dziennika Ustaw, powołany powyżej przepis, tj. art. 177 § 3 p.p.s.a., w brzmieniu dodanym ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W niniejszej sprawie bezsprzeczne jest, że odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 13 grudnia 2016 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony na wniosek skarżącego 13 lutego 2017 r. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej (tj. 20 lutego 2017 r.) strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 28 lutego 2017 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Zaś pismem z 10 maja 2017 r. (data wpływu do Sądu I instancji – 15 maja 2017 r.) Okręgowa Rada Adwokacka w Bydgoszczy zawiadomiła o wyznaczeniu pełnomocnika dla skarżącego. W dniu 16 czerwca 2017 r. pełnomocnik nadał skargę kasacyjną. Wskazać w tym miejscu należy, że ani w skardze kasacyjnej ani w rozpoznawanym zażaleniu pełnomocnik nie podał w jakiej konkretnie dacie zawiadomiony został, dowiedział się, o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w tej sprawie. Tym samym, nie można było jednoznacznie ustalić czy dochowany został termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe oraz nieuwzględnienie przez Sąd I instancji aktualnego brzmienia art. 177 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozpoznania przedmiotowego wniosku, bowiem zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.