I OZ 170/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. z siedzibą w Sokołowie Podlaskim na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1945/09 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi [...] S.A. z siedzibą w Sokołowie Podlaskim na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia uwłaszczenia postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r. odrzucił skargę [...] S.A. z siedzibą w Sokołowie Podlaskim na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia uwłaszczenia. Powodem odrzucenia w/w skargi było uiszczenie wpisu na konto bankowe, które nie było kontem sądu administracyjnego. Skarżący reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia 2 grudnia 2009 r., skierował do Sądu za pośrednictwem Ministra Infrastruktury wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku podał, że w toku wyjaśniania przyczyn omyłki ustalono, że jego asystent dokonał w wewnętrznym zeszycie kancelarii polecenia zapłaty określając adresata przelewu jako Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Ustalając jednak konto Sądu pomyłkowo w tym zeszycie wpisał konto Urzędu Gminy Warszawa Śródmieście. Reasumując stwierdził, że nieuiszczenie wpisu sądowego stanowiło rezultat omyłki pracownika i jako takie miało charakter niezawiniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 grudnia 2009 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie mogą stanowić podstawy do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, gdyż w sytuacji, gdy skargę składa wyspecjalizowany podmiot, zaniedbania pracownika tego podmiotu nie uzasadniają przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. [...] S.A. z siedzibą w Sokołowie Podlaskim wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc zarzut naruszenia art. 86 § 1, art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 19 i 21 tej ustawy w zw. z art. 7, 8 ust. 2, art. 30 zd. 2, art. 31 ust. 2 zd. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał, że pracownik jego Kancelarii dokonując przelewu wpisu od skargi pomyłkowo w poleceniu zapłaty wskazał zamiast konta Sądu, konto Urzędu Gminy Warszawa Śródmieście. Podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi złożył w dniu 2 grudnia 2009 r., po uzyskaniu informacji z Sądu o błędnie dokonanym wpisie. Ponadto, zaznaczył, iż w piśmie z dnia 2 grudnia 2009 r., w wykonaniu wezwania do nadesłania odpisów skargi poinformował Sąd o złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Mimo to, Sąd postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r., skargę odrzucił, natomiast wniosek o przywrócenie terminu został rozpoznany przez tego samego sędziego w dniu 21grudnia 2009 r. W ocenie skarżącej, biorąc pod uwagę, że konta bankowe składają się z całego szeregu liczb, których "zapamiętanie przekracza możliwości zwykłego człowieka", oraz mając na względzie, że w nagłówku przelewu prawidłowo oznaczono jego adresata, należało uznać, iż pomyłka skarżącego była właściwie niewykrywalna i niezawiniona przez stronę. Ponadto, zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wyłączenia sędziego z uwagi na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Skoro bowiem strona poinformowała Sąd, że złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, to racjonalnie można było oczekiwać, iż najpierw zostanie rozpoznany ten wniosek, a dopiero potem zapadnie rozstrzygnięcie w przedmiocie ewentualnego rozpatrzenia samej skargi. Trudno byłoby bowiem oczekiwać, iż mógłby zostać przywrócony termin do uiszczenia wpisu w związku ze złożonym przez stronę w tym przedmiocie wnioskiem, skoro skarga została już przez Sąd działający w tym samym składzie odrzucona. Ponadto, w ocenie skarżącej, już sam fakt wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi winien skutkować wyłączeniem Sędziego od rozstrzygania zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie: Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 19 i art. 21 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, 8 ust. 2, art. 30 zd. 2, art. 31 ust. 2 zd. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, wskazać należy, iż przepis art. 19 powołanej ustawy stanowi, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W ocenie autora skargi kasacyjnej o braku bezstronności sędziego w niniejszej sprawie może świadczyć fakt, iż Sąd dysponując informacją o złożeniu przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, najpierw odrzucił skargę, a potem rozpoznał w/w wniosek. Zauważyć jednak należy, iż zarówno wniosek skarżącego o przywrócenie terminu przesłany do Sądu przez Ministra Infrastruktury, jak też informacja pełnomocnika strony o złożeniu tego wniosku wpłynęła do Wydziału I Sądu w dacie wydania postanowienia, tj. w dniu 15 grudnia 2009 r.. Z analizy akt sprawy wynika jednak, iż w/w korespondencja została dołączona do akt po wydaniu zaskarżonego postanowienia i przesłaniu do stron jego odpisów, o czym świadczy numeracja stron w aktach. Nie może zatem zostać uwzględniony argument, że Sąd wydając w/w postanowienie wiedział o złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Nie jest również trafny zarzut, że sędzia orzekający o odrzuceniu skargi powinien zostać wyłączony od rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu w tej sprawie. Wskazać bowiem należy, iż "nowy skład" orzekający wymagany jest wyłącznie przy powtórnym rozpoznaniu zagadnienia, co do którego pierwsze postanowienie zostało uchylone. Nie ma natomiast przeszkód, aby ten sam sędzia orzekał co do meritum sprawy lub w innych kwestiach incydentalnych powstałych na tle rozpatrywanej sprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zażalenia wskazać należy, iż zgodnie z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, Stosownie natomiast do art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zatem Sąd rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności sprawdza, czy spełnia on wymogi formalne m.in. to, czy został złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 ustawy. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej wskazał, iż o fakcie nieprawidłowo dokonanego wpisu od skargi dowiedział się w dniu 2 grudnia 2009 r. na skutek telefonu z Sądu Zatem, stosownie do treści art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności upłynął w dniu 9 grudnia 2009 r. Wskazać należy, iż pełnomocnik skarżącego złożył wprawdzie w/w wniosek w dniu 2 grudnia 2009 r., lecz uczynił to za pośrednictwem Ministra Infrastruktury. Wniosek ten został przesłany przez organ do Sądu w dniu 10 grudnia 2009 r. Wskazać zatem należy, iż stosownie do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Podkreślenia przy tym wymaga, że co do zasady wniosek taki składa się bezpośrednio w sądzie, a jedynie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Skoro zatem pełnomocnik skarżącej błędnie skierował wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi za pośrednictwem organu, nie zaś bezpośrednio do sądu, to za datę złożenia tego wniosku należy uznać datę przesłania go przez organ do Sądu przez organ. Wprawdzie bowiem zgodnie z art. 83 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, to jednak dotyczy to wyłącznie sytuacji, gdy pismo takie zostało prawidłowo skierowane na adres sądu. Natomiast w przypadku, gdy strona przekazała pismo stanowiące wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi do organu administracji publicznej, o zachowaniu ustawowego, siedmiodniowego terminu do wniesienia tego pisma decyduje wówczas data przesłania go przez organ do Sądu, co w rozpatrywanej sprawie nastąpiło w dniu 10 grudnia 2009 r. , a więc z przekroczeniem terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Powyższe powinno zatem skutkować odrzuceniem wniosku jako spóźnionego, w oparciu o art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bez konieczności jego merytorycznego rozpoznania. Biorąc jednak pod uwagę, że okoliczność ta nie zmienia materialno-procesowej sytuacji strony w postępowaniu, nie ma ona istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.