I OZ 1718/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1318/16 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2017 r. odmawiające W. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący pismem z dnia 6 października 2017 r. wniósł o sprostowanie i uzupełnienie postanowienia z dnia 19 września 2017 r. w ten sposób że: wykreślić słowa "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie", a w to miejsce wpisać słowa "Nielegalna firma sądownicza działająca w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie reprezentowana przez ochroniarza zorganizowanej grupy przestępczej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 października 2017 r. postanowił ukarać W. S. karą porządkową grzywny w kwocie 500 zł. W ocenie Sądu, zgodnie z treścią art. 49 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2062, ze zm.) w razie naruszenia powagi, spokoju lub porządku czynności sądowych albo ubliżenia sądowi, innemu organowi państwowemu lub osobom biorącym udział w sprawie, sąd może ukarać winnego karą porządkową grzywny w wysokości do 3000 złotych lub karą pozbawienia wolności do czternastu dni; osobie pozbawionej wolności, w tym także tymczasowo aresztowanej, można wymierzyć karę przewidzianą w przepisach o wykonywaniu kary pozbawienia wolności albo w przepisach o wykonywaniu tymczasowego aresztowania. Z treści art. 29 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.) wynika natomiast, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają odpowiednio zastosowanie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, jeżeli konkretna sprawa nie została uregulowana w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. W wymienionej ustawie nie została uregulowana kwestia środków jakie należy podjąć w razie ubliżenia Sądowi. W związku z powyższym w tym zakresie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo ustroju sądów powszechnych. Sąd wskazał, że postępowanie sądowe powinno się toczyć w atmosferze spokoju, powagi, a także szacunku dla urzędu sędziego. Obowiązek odpowiedniego zachowania się dotyczy wszystkich uczestników postępowania. Wyrazem nieodpowiedniego zachowania się jest między innymi ubliżanie Sądowi, przez które należy rozumieć zachowanie polegające na obrażaniu Sądu. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zasady te zostały przez skarżącego naruszone, bowiem jego liczne pisma składane do Sądu zawierają sformułowania ubliżające Sądowi. Nie można tolerować zachowań skarżącego w sytuacji, gdy kwestionuje on działania organu, poprzez złożenie skargi do Sądu, a następnie po niekorzystnym dla siebie orzeczeniu, dokonuje znieważenia Sądu. Sąd wskazał ponadto, że obraza Sądu może być dokonana zarówno ustnie, na rozprawie jak i w piśmie procesowym. W zażaleniu na powyższe postanowienie, W. S. wskazał, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działa nielegalna firma sądownicza, której członkowie wyrządzili szkodę i krzywdę W. S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Ukaranie karą porządkową grzywny w postępowaniu sądowoadministracyjnym za ubliżanie Sądowi następuje w trybie art. 49 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2062, ze zm.; zwanej dalej: "p.u.s.p.") w zw. z art. 29 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu I instancji zawartym w zaskarżonym postanowieniu, że obraza Sądu może być dokonana także w piśmie procesowym. Występujące bowiem w orzecznictwie rozbieżności dotyczące kwestii, czy art. 49 § 1 p.u.s.p. dotyczy także przypadku ubliżenia sądowi na piśmie, ostatecznie wyjaśniła uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I KZP 8/11 (OSNKW 2011, nr 10, poz. 87). W uchwale tej SN wskazał, że kary porządkowe określone w art. 49 § 1 p.u.s.p. mogą być stosowane tylko wobec osób obecnych w czasie i miejscu wykonywania czynności sądowych, gdy osoby te bądź to naruszają powagę, spokój lub porządek tych czynności, bądź to ubliżają Sądowi, innemu organowi państwowemu lub osobom biorącym udział w tej czynności, niezależnie od tego, w jakiej formie to czynią. Podkreślono, że kar tych nie stosuje się do czynów naruszających dobra chronione omawianym przepisem, jeśli dokonane zostały poza miejscem i czasem rozprawy, posiedzenia lub innej czynności sądowej, w tym w szczególności w formie pisma złożonego do Sądu. W związku z treścią uchwały również do pism odczytywanych na rozprawie sankcje z art. 49 § 1 p.u.s.p. nie mają zastosowania. Nie oznacza to zdaniem SN bezkarności, bowiem o potrzebie zawiadomienia organów dyscyplinarnych bądź ścigania decyduje Prezes Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że choć nie jest związany treścią ww. uchwały SN, to nie dostrzega powodów, które uzasadniałyby w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonywanie odmiennej wykładni przepisu art. 49 § 1 p.u.s.p. Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację przedstawiona w uchwale SN z 26 października 2011 r., sygn. I KZP 8/11, dotyczącą tego przepisu. Z akt sprawy wynika w sposób oczywisty, że skarżący W. S. ubliżał Sądowi w licznych pismach procesowych kierowanych do Sądu, kierując swoje obraźliwe uwagi nie pod adresem sędziów, lecz sądu jako konstytucyjnego organu władzy. Nie ulega wątpliwości, że takie zachowanie należy uznać za naganne, jednak nie mieści się ono w dyspozycji art. 49 § 1 p.u.s.p. Wyciągnięcie prawnych konsekwencji z tego faktu należy jednak ewentualnie do organów ścigania. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.