I OZ 174/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1219/08 odrzucające zażalenie L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1219/08 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1219/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącej L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1219/08 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od daty doręczenia postanowienia. Zażalenie wniesione po upływie tego terminu, stosownie do treści art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1219/08 odrzucił wniosek L. B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Odpis niniejszego postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 3 grudnia 2008 r. (potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy). W dniu 11 grudnia 2008 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zestawiając datę doręczenia postanowienia Sądu z datą wniesienia zażalenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 powołanej ustawy (ostatni dzień terminu do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 10 grudnia 2008 r.). Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zażalenie od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca L. B., zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 §1 pkt. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 138 k.p.c. Wskazując na powyższe uchybienia strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przyjęcie zażalenia, jako złożonego w terminie i nadanie mu właściwego biegu. W motywach zażalenia strona skarżąca wskazuje, że ustalenia sądu pierwszej instancji są sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy, gdyż sąd bezpodstawnie przyjął, że odpis zaskarżonego postanowienia został skarżącej doręczony w dniu 3 grudnia 2008 r., zaś zażalenie przez skarżącą złożone z jednodniowym opóźnieniem, czyli 11 grudnia 2008 r. Skarżąca wskazuje, że przesyłka adresowana na jej nazwisko została doręczona osobie nieuprawnionej - jej siostrze H. M., która nie jest "dorosłym domownikiem" w rozumieniu przepisów postępowania cywilnego i która zamieszkuje w tym samym budynku co skarżąca. Strona skarżąca podnosi, że jej siostra nie była osobą upoważnioną do odbioru jej korespondencji i mieszka w odrębnym od skarżącej mieszkaniu. Zdaniem skarżącej Sąd I instancji nie zbadał tych okoliczności, a priori uznając, że siostra skarżącej jest osobą upoważnioną do odbioru jej korespondencji urzędowej. W wyniku nieprawidłowego doręczenia, przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie przejęła [...] letnia matka skarżącej M. S., cierpiąca na zaniki pamięci i postępującą demencję, której to przesyłki nie przekazała skarżącej, a którą skarżąca znalazła po paru dniach. W tym stanie rzeczy strona skarżąca uważa zażalenie za słuszne, ponieważ jej zadaniem oddanie korespondencji do rąk osoby nieuprawnionej, zamiast pozostawienia w skrzynce pocztowej awiza naraża ją na niepowetowane konsekwencje, takie jak brak możliwości dochodzenia w pełni należnych jej uprawnień zawodowych i wynagrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje fakt czy doręczenie odpisu zaskarżonego przez stronę postanowienia dorosłemu domownikowi jest doręczeniem prawidłowym. Zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Doręczenie, o którym mowa w tym przepisie oznacza nie tylko tzw. doręczenie właściwe, kiedy to przesyłka doręczana jest bezpośrednio adresatowi, lecz również przewidziane w powołanej ustawie tzw. doręczenie zastępcze, kiedy to przepis prawa nakazuje traktować przesyłkę jako skutecznie doręczoną. W myśl bowiem art. 72 p.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Powołany przepis wskazuje na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, iż takie doręczenie nastąpiło. Przepisy regulujące doręczenia zastępcze mają na celu umożliwienie prawidłowego przebiegu postępowania w zwłaszcza w przypadkach, gdy dokonanie doręczenia samemu adresatowi jest utrudnione np. z uwagi na jego nieobecność pod wskazanym adresem. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż postanowienie Sądu z dnia 26 listopada 2008 r. zostało doręczone na wskazany przez skarżącą adres w dniu 3 grudnia 2008 r. Z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż przesyłkę odebrał dorosły domownik - siostra skarżącej H. M. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Skarżąca w zażaleniu nie kwestionuje tych okoliczności, a jedynie podnosi, że jej siostra nie jest "dorosłym domownikiem" w rozumieniu przepisów postępowania cywilnego, bez jakiegokolwiek uzasadnienia takiego stanowiska, co prowadzi do wniosku, że zarzut ten nie może zostać uwzględniony. Zawarte w zażaleniu stanowisko, że odebrana przez siostrę skarżącej przesyłka, zawierająca zaskarżone postanowienie znalazła się w dalszej kolejności w posiadaniu jej matki, która ze względu na zaniki pamięci oraz postępującą demencję nie przekazała jej do rąk skarżącej, skutkuje nieprawidłowym jej doręczeniem, również nie może zostać uznane za prawidłowe. Niedochowanie należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki nie stanowi bowiem okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że doręczenie dokonane w trybie art. 72 P.p.s.a. do rąk dorosłego domownika traktowane winno być jako równoznaczne z doręczeniem stronie i wywołuje ono takie same skutki, łącznie z rozpoczęciem biegu terminów do wystąpienia ze środkami procesowymi. Od dnia 3 grudnia 2008 r., czyli od dnia dokonania tego doręczenia zastępczego, należy więc liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 26 listopada 2008 r., który upłynął w dniu 10 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył więc prawa, odrzucając zażalenie skarżącego na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jako wniesione po upływie ustawowego terminu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.