I OZ 193/16

Dnia 1 marca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2015 roku, sygn. akt III SA/Kr 1859/14 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego H.J. w sprawie ze skargi G.P. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2014 roku znak [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób kwalifikujących się do przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej Kraków postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek G.P. o wyłączenie sędziego H.J. od rozpoznania skargi na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób kwalifikujących się do przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej Kraków. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 7 października 2015 r. skarżący wniósł o wyłączenie sędziego H.J. od rozpoznawania przedmiotowej sprawy. Sędzia H.J. złożyła w dniu 8 października 2015 r. oświadczenie, zgodnie z którym nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) mogące stanowić podstawę do wyłączenia jej od prowadzenia przedmiotowej sprawy. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy z mocy ustawy. Wskazał także, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wyjaśnił, że fakt, iż strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, zarządzeń wydawanych w toku postępowania czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości bądź złej woli sędziego rozpatrującego jej sprawę, czy też wszystkich sędziów danego sądu, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przekonanie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie lub stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe jej zdaniem orzeczenie wydane przez sąd I instancji wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze. W konsekwencji Sąd stwierdził, że analiza akt sprawy oraz argumentacji podniesionej we wniosku skarżącego nie wykazała zaistnienia którejkolwiek z podstaw wyłączenia sędziego z mocy prawa wymienionych w art. 18 p.p.s.a., jak również jakiejkolwiek innej okoliczności mogącej stanowić podstawę wyłączenia sędziego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł G.P. zarzucając Sądowi naruszenie art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni polegającej na braku skonfrontowania złożonych przez sędziego wyjaśnień z zarzutami skarżącego. W zażaleniu wskazano, że z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienie nie wynika jakie wyjaśnienia złożyła sędzia w zakresie zarzutów poczynionych przez skarżącego, co powoduje że nie możliwym jest zapoznanie się z tokiem rozumowania Sądu I instancji przy wydawaniu tego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania pozaprawnych przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa zawartymi w art. 18 § 1 p.p.s.a. wyłączenie sędziego następuje na wniosek strony, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi więc być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaskarżonym postanowieniu, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie H.J. W sprawie nie występują bowiem żadne okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy. Brak jest także przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Jak wyjaśnił już bowiem Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, samo podjęcie przez wymienionego we wniosku sędziego niekorzystnych, w odczuciu skarżącego, rozstrzygnięć w innych sprawach toczących się z jego udziałem nie stanowi podstawy do wyłączenia tego sędziego od orzekania w niniejszej sprawie. Przesłanką taką nie jest również subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności sędziego. Przyczyny wyłączenia muszą mieć charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych. W niniejszej sprawie zaś taka sytuacja nie wystąpiła. Ponadto sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, w postępowaniu przed Sądem I instancji złożyła wymagane w art. 22 § 2 p.p.s.a. oświadczenie. W świetle zaś utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego oraz w rozpoznawanym zażaleniu brak jest wskazania okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczeń złożonych przez sędziego H.J. w niniejszej sprawie. Odnosząc się do dodatkowo do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 22 § 2 p.p.s.a. wskazać należy, że przepis ten reguluje obowiązek orzekania przez sąd po złożeniu wyjaśnień przez sędziego, nie określa jednak w żaden sposób treści takiego oświadczenia. Skoro sędzia złożyła oświadczenie, iż brak jest podstaw wymienionych w art. 19 p.p.s.a. do wyłączenie jej od orzekania w sprawie, to w świetle powyższych uwag nie można zgodzić się z twierdzeniem, że przedmiotowy przepis został w jakikolwiek sposób naruszony. W konsekwencji stwierdzić należy, iż Sąd I instancji trafnie uznał, że złożony w sprawie wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.