I OZ 196/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2310/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny w celu sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie. Skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny w celu sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami kat. B. Zawarł w niej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Wskazał, że zasadność decyzji jest wątpliwa i może ona spowodować szkody po stronie skarżącego. Skarżący musi ponieść koszty sprawdzenia kwalifikacji, co przy uwzględnieniu skargi może okazać się zbędne. Realizacja decyzji utrudni mu codzienne korzystanie z pojazdu. Zaskarżonym postanowieniem WSA w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Sąd wskazał, że nie jest w stanie zweryfikować, czy koszt sprawdzenia kwalifikacji to znaczący uszczerbek w budżecie skarżącego. Podał, że sprawdzenie kwalifikacji nie wywołuje konsekwencji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd nie może ponadto dokonać oceny samej skargi. Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie. Zarzucił naruszenie: niezastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że wstrzymanie wykonania decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wywołania trudnych do odwrócenia skutków, a ponadto czyni bezprzedmiotowym dalsze trwanie postępowania, co obliguje sąd do wstrzymania wykonania decyzji. Zarzucił też niezastosowanie art. 49 § 1 p.p.s.a. w sytuacji gdy pomimo stwierdzenia przez sąd braków formalnych we wniosku skarżącego sąd wniosek oddalił bez wezwania skarżącego do uzupełnienia braków. Wniósł o uchylenie postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji; zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie. Wskazanie tych przesłanek powinno być przy tym odpowiednio uprawdopodobnione. W rozpoznawanej sprawie żadna ze wskazywanych przez skarżącego okoliczności nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. W przepisie art. 61 par. 3 p.p.s.a. chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania (por. postanowienie NSA z 11 grudnia 2014 r., I OZ 1137/14). Odbycie odpowiedniego egzaminu, na który skarżący został skierowany, w żaden sposób nie utrudni mu korzystania z pojazdu, gdyż decyzja ta nie jest jeszcze decyzją pozbawiającą go uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Decyzja nakłada bowiem na skarżącego jedynie obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Ewentualne skutki, które wystąpić mogą w razie niewykonania przez skarżącego powyższego obowiązku, nie będą bezpośrednim następstwem wykonania zaskarżonej decyzji. Możliwość zaistnienia sytuacji polegającej na niewykonaniu przez skarżącego obowiązku, o którym mowa, bądź też w razie poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, uzyskaniu negatywnego wyniku tego sprawdzenia, a w konsekwencji zaistnienia przewidzianych w ustawie przesłanek do cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mieści się w następstwach decyzji określonych w pojęciach "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" i "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Zaskarżona decyzja nie pozbawia więc skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Sąd nie może zaś antycypować udzielenia ochrony tymczasowej. Ponadto, skarżący nie wskazał danych mogących służyć ocenie tego, czy konieczność uiszczenia opłaty za sprawdzenie kwalifikacji będzie dla niego stanowiła szkodę i to w znacznym rozmiarze, gdyż tylko taka szkoda jest przesłanką wstrzymania wykonania decyzji. Odnosząc się do tego argumentu zażalenia wskazać trzeba, że ze względu na to, iż nie była to jedyna racja przemawiająca za zaskarżonym postanowieniem odmawiającym wstrzymania wykonania decyzji, sąd nie musiał wzywać skarżącego do uzupełnienia jego stanowiska. Dodatkowo, wykonanie tej decyzji, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznanie skargi i nie skutkuje pozbawieniem prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. W przypadku natomiast jej uchylenia skarżący będzie mógł domagać się na zasadach ogólnych odszkodowania za następstwa bezprawnej decyzji. Na marginesie zauważyć należy, że każda decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji pociąga za sobą określone dolegliwości wiążące się z obowiązkiem ponownego przystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego, w tym m.in. konieczność poniesienia określonych kosztów, które jednak same w sobie nie uzasadniają wstrzymania wykonania takiej decyzji (por. postanowienie NSA z 22 stycznia 2016 r., I OZ 4/16). Gdyby zaś doszło do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji, to skarżący w każdym czasie, po uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu, może wystąpić z wnioskiem o przywrócenie tych uprawnień. Zgodnie bowiem z treścią art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155), starosta wydaje decyzję o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej (por. postanowienie NSA o sygn. akt I OZ 1560/15). Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.