I OZ 1968/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń J. B., K. B. i V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 929/13 o oddaleniu wniosku M. B. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Emilii Lewandowskiej, Elżbiety Sobielarskiej i Tomasza Szmydta od udziału w sprawie ze skargi A. K., M. T., U. T. i L. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenia. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 929/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek M. B. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Emilii Lewandowskiej, Elżbiety Sobielarskiej i Tomasza Szmydta od udziału w sprawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że uzasadniając wniosek o wyłączenie sędziów wnioskodawca stwierdził, że powołani sędziowie utracili zdolność do bezstronnego orzekania. Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska i Tomasz Szmydt złożyli pisemne oświadczenia, że po ich stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", oraz że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wniosek o wyłączenie sędziów wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 P.p.s.a., uzasadniające wyłączenie wskazanych sędziów z mocy ustawy. Również sam wnioskodawca nie wykazał, aby pomiędzy nim a sędziami, o wyłączenie których wnosi, istniał szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość ich bezstronność przy orzekaniu. Wnioskodawca nie podał żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego. Natomiast złożone przez sędziów oświadczenia z dnia 21 kwietnia 2016 r. pozwalają przyjąć, że nie istnieją okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów (art. 19 P.p.s.a.). Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli: J. B., K. B. i V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Niezależnie od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 P.p.s.a. Powyższy przepis reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności" nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy taka okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w osobach: Emilii Lewandowskiej, Elżbiety Sobielarskiej i Tomasza Szmydta. W sprawie nie zachodzą bowiem przesłanki wyłączenia określone w art. 18 P.p.s.a., a podane okoliczności nie są tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów. Wskazane przez wnioskodawcę – M. B. oraz wnoszących zażalenia okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia stron z prowadzenia przez ww. sędziów czynności w niniejszej sprawie. Dodatkowo złożone przez sędziów oświadczenia pozwalają przyjąć, że podnoszone okoliczności nie wywołują uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności sędziów. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie objęci wnioskiem złożyli wymagane oświadczenia, wskazując że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie od rozpoznania sprawy. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi wątpliwości. Odnosząc się do zarzutu zażaleń o niezasadności rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów w jednym postanowieniu wskazać należy, że zaskarżone postanowienie zawiera trzy punkty, odnoszące się do każdego z sędziów objętych wnioskiem, co świadczy o rozpoznaniu wniosku indywidualnie w stosunku do każdego z sędziów, których wniosek dotyczył. Wskazane rozstrzygnięcie nie narusza zatem art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.