I OZ 1969/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. R., A. R., Z. R., Z. R., K. R., M. R., P. R., na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II SO/Wa 75/17 w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wymierzyć Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych. 1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 listopada 2017 r., sygn. akt II SO/Wa 75/17 wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: "P.p.s.a."), grzywnę w wysokości 300 zł. W uzasadnieniu wskazał, że Prezydent m.st. Warszawy nie wypełnił obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Wyjaśnił, że z akt sprawy o sygn. I SAB/Wa 454/17 wynika, że skarga A. R., T. R., Z. R., Z. R., K. R., M. R., P. R. (dalej: "skarżący") na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską położoną przy ul. Z., wpłynęła do organu w dniu 17 stycznia 2017 r. Od tej daty rozpoczął zatem bieg trzydziestodniowy termin na udzielenie odpowiedzi na skargę, który ostatecznie ekspirował 16 lutego 2017 r. Przedmiotowa skarga została zaś przekazana do Sądu wraz z aktami administracyjnymi dopiero 28 lipca 2017 r. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy jest niewątpliwie zasadny. Wobec jednak przekazania przed jego rozpoznaniem do Sądu zarówno akt sprawy jak i ww. skargi za adekwatną do skali przekroczenia terminu z art. 54 § 2 P.p.s.a. oraz wypełniającą w sposób wystarczający funkcję represyjną uznać należy grzywnę w wymiarze 300 zł. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wnieśli o uchylenie ww. postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu postanowienia wskazali, że Sąd I instancji nie dokonał w sposób prawidłowy miarkowania wysokości grzywny nałożonej na Prezydenta m. st. Warszawy. W ocenie skarżących już sama skala naruszenia obowiązku wynikającego z art. 54 § 1 P.p.s.a., tj. przekroczenie terminu na przekazanie skargi o 162 dni stanowi o rażącym naruszeniu ww. przepisu. Jednocześnie podnieśli, że organ nie wskazał na żadne obiektywne okoliczności pozwalające na uznanie, że bez swojej winy nie dotrzymał trzydziestodniowego terminu na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Wedle art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 55 § 1 P.p.s.a.). Zwrócić należy uwagę, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., ma charakter mieszany. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny pełni także funkcję prewencyjną (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 2). Jest to zatem środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 1 P.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie. Zabezpiecza on konstytucyjne prawo jednostki do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), do czego konieczne jest otrzymanie przez sąd skargi wraz z wszystkimi, uporządkowanymi aktami sprawy. Podkreślenia wymaga, że dla wymierzenia grzywny nie mają znaczenia powody nieprzekazania przez organ skargi, wraz z aktami sprawy, sądowi administracyjnemu. Mając na uwadze powyższe rozważania, uznać należy, że w okolicznościach sprawy niewątpliwie zaistniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny. Bezsporne jest bowiem, że doszło do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Skarga skarżących, która wpłynęła do Prezydenta m.st. Warszawy w dniu 17 stycznia 2017 r. została przekazana przez organ w dniu 28 lipca 2017 r., a zatem po ponad pół roku po jej otrzymaniu. Termin do wykonania obowiązku upływał natomiast w dniu 16 lutego 2017 r., a zatem wymierzenie organowi grzywny było zgodne z prawem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wysokość wymierzonej grzywny nie odpowiada jednak w sposób właściwy stopniowi przewinienia organu. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny Sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, uwzględniając m.in. jak duże było przekroczenie terminu, a także mając na uwadze przyczyny niedopełnienia obowiązku przez organ. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wysokość grzywny ustalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostaje w dysproporcji do okoliczności, w jakich doszło do jej wymierzenia, a w szczególności do czasu przekazywania skargi. Z tego względu zasadny okazał się zarzut, że grzywnę orzeczono w zbyt niskim wymiarze. Sąd I instancji niewłaściwie ocenił bowiem stopień zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należy, że wymierzenie grzywny w kwocie 1 000 zł będzie adekwatne do stopnia przewinienia organu, mając na uwadze 5-miesięczne przekroczenie terminu przekazania skargi, dotyczącej bezczynności. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i w zw. z art. 193 oraz art. 54 § 2 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji. ----------------------- 2