I OZ 22/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z zażalenia Prokuratora Krajowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 5/07 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie z wniosku Stowarzyszenia [...] "[...]" z siedzibą w K. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Krajowemu za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie, 2. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek Prokuratora Krajowego o przywrócenie terminu do wystąpienia z zażaleniem na postanowienie tego Sądu z dnia 5 września 2007 r. o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 9 908,92 zł za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie wskazanym w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uznając wniosek organu za niedopuszczalny. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż Prokurator Krajowy wystąpił z zażaleniem na postanowienie o wymierzeniu mu grzywny za naruszenie obowiązków wskazanych w art. 54 § 2 P.p.s.a., podczas gdy orzeczenia takie – jako kończące postępowanie w sprawie – winno być zaskarżone w drodze skargi kasacyjnej, na podstawie art. 173 § 1 P.p.s.a.. O sposobie i terminie zaskarżenia przedmiotowego orzeczenia Prokurator Krajowy pouczony został przy doręczeniu mu odpisu postanowienia, jednakże zakwestionował on to pouczenie i wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, który uzasadniony został tym, iż zdaniem organu Sąd dokonał błędnego pouczenia co do przysługującego stronie środka zaskarżenia. Zdaniem Sądu zażalenie takie było niedopuszczalne, co czyniło niedopuszczalnym także wniosek o przywrócenie terminu do wystąpienia z tym środkiem zaskarżenia. Ponadto Sąd podkreślił, iż w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 194 § 1 pkt 10 P.p.s.a., według którego na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie wymierzenia grzywny przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem Sądu przepis ten dotyczy jedynie postanowień wydawanych w toku postępowania. Zażalenie na postanowienie z dnia 20 listopada 2007 r. wniósł Prokurator Krajowy, domagając się jego uchylenia w całości. W ocenie Prokuratora stanowisko wyrażone przez Sąd jest niewłaściwe, bowiem środkiem zaskarżenia jaki przysługuje stronie od postanowienia o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. jest zażalenie, co wynika z interpretacji tego przepisu oraz art. 173 § 1. art. 194 § 1 pkt 10 i art. 63 P.p.s.a. Zdaniem organu wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest wnioskiem wszczynającym postępowanie, o jakim mowa w art. 63 P.p.s.a., przy czym postępowanie to nie jest tożsame z postępowaniem wszczętym skargą i kończącym się orzeczeniem zaskarżalnym w drodze skargi kasacyjnej. Organ podkreślił, iż z treści art. 173 § 1 P.p.s.a. wynika, iż od orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna tylko jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Według Prokuratora Krajowego w przedmiotowej sprawie takim przepisem szczególnym będzie art. 194 § 1 pkt 10 P.p.s.a, zaś twierdzenie to poparł szeregiem orzeczeń sądów administracyjnych oraz stanowiskiem wyrażonym w doktrynie. Organ podkreślił przy tym, iż jedyną przyczyną niedochowania terminu do wystąpienia ze środkiem zaskarżenia było wadliwie pouczenie Sądu o konieczności wniesienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt I OZ 22/08 zawiesił postępowanie sądowe w sprawie z zażalenia Prokuratora Krajowego z uwagi na fakt, iż pismem z dnia 14 stycznia 2008 r. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócił się do tego Sądu z wnioskiem o podjęcie w składzie siedmiu sędziów uchwały wyjaśniającej czy wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., jest pismem wszczynającym postępowanie w rozumieniu art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a., od którego pobiera się wpis sądowy oraz czy od postanowienia, o którym mowa w art. 55 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., służy stronie skarga kasacyjna, czy zażalenie. Sprawa ta została przedstawiona do rozpoznania rozszerzonemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego pod sygn. akt II FPS 1/08. Ponadto w dniu 24 stycznia 2008 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek Prokuratora Generalnego o podjęcie uchwały celem wyjaśnienia przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie poprzez rozstrzygnięcie zagadnienia jaki środek odwoławczy przysługuje od wydanego na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o wymierzeniu organowi administracji grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Wniosek ten przedstawiony został do rozpoznania składowi siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sprawa o sygn. akt II FPS 2/08. O rozstrzygnięcie powyższych wątpliwości prawnych zwrócił się także z odrębnym wnioskiem Rzecznik Praw Obywatelskich. Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zależy od wyniku powyższych postępowań i na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 zawiesił postępowanie w sprawie z zażalenia Prokuratora Krajowego. W dniu 7 kwietnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów wydał uchwałę w sprawie o sygn. akt II FPS 1/08, w której uznał, iż wniosek o jakim mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie, od którego pobiera się wpis sądowy, zaś od postanowienia wydanego na skutek tego wniosku służy stronie zażalenie, a nie skarga kasacyjna. W tym samym dniu wydane zostało postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o sygn. akt II FPS 2/08. Tym samym ustała przyczyna, dla której zawieszone zostało postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, a Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. 1 sentencji na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Rozpoznając po podjęciu zawieszonego postępowania zażalenie Prokuratora Krajowego Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: środek zaskarżenia wniesiony w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. W świetle przytoczonej powyżej uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanej w sprawie II FPS 1/08, zgodnie z którą wniosek o jakim mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie, od którego pobiera się wpis sądowy, zaś od postanowienia wydanego na skutek tego wniosku służy stronie zażalenie, a nie skarga kasacyjna za niezasadne uznać należy stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie o niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o wymierzeniu grzywny z jakim wystąpił Prokurator Krajowy. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej uchwale uznał, że właściwym środkiem zaskarżenia w takich sprawach jest właśnie zażalenie, a nie skarga kasacyjna jak stwierdził to Sąd I instancji, tym samym nie można przyjąć niedopuszczalności wniosku Prokuratora Krajowego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2007 r. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżone orzeczenie, jako naruszające art. 173 § 1 i art. 194 § 1 pkt 10 P.p.s.a., podlega uchyleniu, o czym orzekł jak w pkt. 2 sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.