I OZ 248/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt: I SA/Wa 765/16 o oddaleniu wniosków M.S. o wyłączenie od orzekania sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Doroty Apostolidis i Dariusza Chacińskiego w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [..] marca 2016 r., nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: oddalić zażalenie. M.S. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 22 września 2017 r. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania całego składu orzekającego wyznaczonego w sprawie, twierdząc, że Sąd w tym składzie za każdym razem orzeka na jego niekorzyść. W dniu 25 września 2017 r. sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Dorota Apostolidis i Dariusz Chaciński złożyli oświadczenia o braku przesłanek do wyłączenia w oparciu o art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) zwanej dalej p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt: I SA/Wa 765/16 oddalił wnioski skarżącego o wyłączenie sędziów Doroty Apostolidis i Dariusza Chacińskiego, wyjaśniając, że wnioskodawca nie podał jakiejkolwiek przyczyny, która mogłaby wskazywać na ustawowe przesłanki wyłączenia sędziów od udziału w sprawie, zaś sędziowie w złożonych oświadczeniach potwierdzili, że przesłanki takie nie istnieją. Pismem z dnia 30 października 2017 r. M.S. wniósł zażalenie, twierdząc, że istnieje domniemanie, że sędziowie ci mogą zmierzać do wydania orzeczenia niekorzystnego dla strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przytaczaną także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie treścią przepisu art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Przepis art. 19 p.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Ustawa nakłada również obowiązek na stronę postępowania, w postaci konieczności uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. W niniejszej sprawie nie można uwzględnić zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2017 r., prawidłowo bowiem Sąd ten ocenił, że wobec braku wskazania przez skarżącego przekonujących podstaw żądania wyłączenia sędziów oraz wobec złożonych do akt oświadczeń sędziów o braku zaistnienia przesłanek mogących stanowić podstawę wyłączenia od orzekania w sprawie nie zachodziły przyczyny do uwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów. Podstawą żądania wyłączenia sędziów nie może być bowiem jedynie wewnętrzne przekonanie skarżącego, że Sędziowie zawsze orzekają na jego niekorzyść, ani argumentacja zażalenia prowadząca do stwierdzenia, że w sprawie istnieje domniemanie, że Sędziowie zmierzają do wydania orzeczenia niekorzystnego. Złożone oświadczenia Sędziów pozwalają przyjąć, że nie zachodzą ani przesłanki wyłączenia na mocy przepisu art. 18 p.p.s.a. ani nie istnieją inne okoliczności, takiego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 oddalił zażalenie.