I OZ 261/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 1122/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia oddalić zażalenie J. M. pismem z dnia 9 listopada 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na szereg orzeczeń, w tym na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] wydane w trybie określonym w art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym zawiadomiono skarżącego, że wniesione odwołanie nie może zostać rozpatrzone w terminie ustawowym i wyznacza się nowy termin załatwienia sprawy. W skardze został zawarty również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 1122/12 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Sąd przypomniał, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Jednocześnie bezzasadność skargi należy również łączyć z możliwością jej wniesienia do sądu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zaskarżone postanowienie pozostaje poza kategorią spraw objętych kognicją sądu administracyjnego, uregulowaną w art. 3 § 2 p.p.s.a., co czyni skargę na to postanowienie oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. W niniejszej sprawie J. M. przedmiotem skargi uczynił postanowienie SKO w K. wydane w trybie art. 36 § 1 k.p.a., w którym zawiadomiono skarżącego o brak możliwości rozpoznania odwołania w terminie i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Sąd podkreślił, że zawiadomienie o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. przybiera wprawdzie formę pisemną - postanowienia, jednakże ma ono wyłącznie charakter informacyjny i nie podlega zaskarżeniu zażaleniem. Dotyczy pewnej kwestii wynikającej w toku postępowania, nierozstrzygającej o istocie sprawy. Jest wyłącznie incydentalną czynnością procesową organu podejmowaną wobec strony, wpływającą na jej sytuację procesową (wyznacza nowy termin załatwienia sprawy) i materialnoprawną (zwłoka w załatwieniu sprawy może stanowić podstawę odpowiedzialności za szkodę). Dodatkowo zwłoka ze strony organu może również stanowić podstawę skargi na bezczynność. W tej sytuacji, wobec stwierdzenia oczywistej bezzasadności skargi, Sąd na podstawie art. 247 p.p.s.a. postanowił odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. M., żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przyznania prawa pomocy zgodnie z wnioskiem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi oczywista bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., a zatem prawo pomocy w tym przypadku nie przysługuje. Na wstępie wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573)., z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy wynika, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] wydane w trybie określonym w art. 36 k.p.a., w którym zawiadomiono skarżącego, że wniesione odwołanie nie może zostać rozpatrzone w terminie ustawowym i wyznacza się nowy termin załatwienia sprawy. Jak słusznie podniósł Sąd pierwszej instancji, zawiadomienie strony o przekroczeniu terminu załatwienia sprawy jest czynnością procesową incydentalną i choć przybiera formę postanowienia, to nie kończy ono postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie służy na nie również zażalenie, gdyż k.p.a. tego nie przewiduje (art. 141 § 1 k.p.a.) Zatem nie jest to postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Należało wiec uznać, iż bez potrzeby głębszej analizy nie ulega wątpliwości, że skarga na powyższe postanowienie nie może zostać rozpoznana w postępowaniu przed sądem administracyjnym, ponieważ zaskarżone postanowienie nie mieści się w katalogu spraw objętych kognicją sądów administracyjnych (art. 3 § 2 p.p.s.a), co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi zgodnie z treścią art. 247 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.