I OZ 272/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C.-H. na pkt 1 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 776/08 o odmowie przywrócenia M. C.-H. działającej osobiście i jako pełnomocnik M. C. terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. C.-H., B. S.-C. i M.C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 776/08, po rozpoznaniu wniosku M. C.-H., działającej osobiście oraz w imieniu B.S.-C. i M. C. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie z ich skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w pkt 1 odmówił przywrócenia terminu M. C.-H. działającej osobiście i jako pełnomocnik M. C., w pkt 2 przywrócił termin M. C. działającej jako pełnomocnik B. S.-C. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wnioskodawczyni wyjaśniła, iż z powodu wyjazdu za granicę nie mogła stawić się na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. Do kraju powróciła w dniu [...] listopada 2008 r. Podniosła, iż jej brat M. C. nie został powiadomiony o terminie rozprawy. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia przesłała do Sądu w dniu 20 listopada 2008 r. Ponadto, wskazała, iż w dniu 18 grudnia 2008 r. otrzymała wezwanie do nadesłania pełnomocnictwa do reprezentowania matki B. S.- C. oraz do sprecyzowania wniosku z dnia 20 listopada 2008 r. Wnioskodawczyni zauważyła, że z tego wezwania dowiedziała się, iż w dniu 12 listopada 2008 r. zapadł wyrok. W ocenie wnioskodawczyni, skoro wcześniej nie żądano od niej pełnomocnictwa od jednej z reprezentowanych przez nią osób, to miała powód przypuszczać, że wpierw zostanie wezwana do uzupełnienia tego braku, a dopiero później dojdzie do merytorycznego rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż 7-dniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 listopada 2008 r. upłynął w dniu 19 listopada 2008 r. Skoro więc M. C. – H. była zawiadomiona o terminie rozprawy w dniu 24 września 2008 r. osobiście i jako pełnomocnik M. C., to będąc w Polsce w swoim miejscu zamieszkania na 3 dni przed upływem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - miała w dniach: 17, 18 i 19 listopada 2008 r. możliwość ustalenia, czy w sprawie zostało wydane orzeczenie i jakiego rodzaju, a także złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zwłaszcza, że wniosek ten nie wymagał szczegółowego uzasadnienia. Tym samym, Sąd uznał, iż wniosek M. C.-H. działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M. C. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał natomiast za usprawiedliwione uchybieniem terminu M. C. – H. jako pełnomocnika B. S. – C., do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, gdyż dopiero w dniu 19 grudnia 2008 r. (w ostatnim dniu upływu terminu do złożenia wniosku) B. S. – C. udzieliła swej córce pełnomocnictwa rodzajowego do działania przed sądami administracyjnymi w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 776/08, a pełnomocnik w tym samym dniu sporządził wniosek o przywrócenie terminu i już w dniu 22 grudnia 2008 r. przesłał to pismo za pośrednictwem poczty do Sądu. Zatem, zdaniem Sądu, w stosunku do M. C.- H. jako pełnomocnika B. S. – C. spełnione zostały przesłanki z art. 87 § 1, 2 i 4 Ppsa. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. C.-H. i zaskarżając pkt 1 tego postanowienia zarzuciła naruszenie art. 34 i art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skarżąca ponownie wskazała, iż nie zachowała terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z powodu wyjazdu za granicę. Dodatkowo, odnosząc się do twierdzenia Sądu pierwszej instancji, iż po powrocie zza granicy mogła jeszcze w dniach 17-19 listopada 2008 r. skutecznie złożyć w/w wniosek, wyjaśniła, iż natłok pracy zaburzyły możliwości jej percepcji. W szczególności, wniosła o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku M. C., wskazując, iż zwłoka istniejąca po stronie pełnomocnika nie może być traktowana równoznacznie ze zwłoką po stronie reprezentowanej przez niego strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie strona skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazała, iż uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z powodu wyjazdu za granicę. Z analizy akt sprawy wynika jednak, iż wyrok w tej sprawie został wydany w dniu 12 listopada 2008 r. Natomiast skarżąca wróciła zza granicy w nocy z 16 na 17 listopada 2008 r. Zatem biorąc pod uwagę, że określony w art. 141 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 7-dniowy termin do złożenia w/w wniosku, upłynął w dniu 19 listopada 2008 r., stwierdzić należy, iż skarżąca miała możliwość do dokonania tej czynności w terminie. Nie stanowi bowiem przesłanki przywrócenia terminu powoływany w zażaleniu natłok pracy. Brak jest również podstawy do przywrócenia w/w terminu M. C.. W judykaturze przyjęto bowiem pogląd, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika nie może skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu przez tego pełnomocnika (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 111/07, z dnia 16 stycznia 2008 r., I OZ 1008/07, niepubl. oraz ; "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz" J. P. Tarno, Warszawa 2006, s. 226). Osoba działająca przez pełnomocnika działa bowiem tak, jakby sama dokonywała czynności procesowych. Dlatego też odpowiedzialność za działania i zaniechania pełnomocnika obciąża stronę. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.