I OZ 273/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-18

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku oczywistej bezzasadności skargi o wznowienie postępowania, sąd pierwszej instancji ma obowiązek wezwać stronę do uzupełnienia braków skargi, w tym wskazania podstawy wznowienia, przed odmową przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Oczywista bezzasadność skargi o wznowienie postępowania, wynikająca z braku wskazania ustawowej podstawy wznowienia, wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Sąd nie ma obowiązku wzywania strony do uzupełnienia skargi o wskazanie podstawy wznowienia, gdyż jest to wymóg formalny, którego brak skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a., a nie podlega usunięciu w trybie art. 49 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, jednak nie wskazał w niej ustawowej podstawy wznowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił mu przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z uwagi na brak podstawy wznowienia. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, argumentując, że sąd pierwszej instancji powinien był wezwać go do uzupełnienia braków skargi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmawiające przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 120/08 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 217/07 w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 120/08 odmówił skarżącemu Z. W. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 217/07 w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku okresowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej P.p.s.a.) prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. W ocenie Sądu w sprawie istnieją przesłanki do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego, bowiem skarżący wnosząc skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 217/07 nie wskazał ustawowej podstawy wznowienia, do czego zobowiązany był zgodnie z art. 279 P.p.s.a. Powyższa okoliczność stanowi podstawę do jej odrzucenia w myśl art. 280 § 1 P.p.s.a. Sąd zatem uznał, że istnienie przesłanek do odrzucenia skargi wyklucza możliwość przyznania skarżącemu prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. W., wnosząc o jego zmianę lub uchylenie. Skarżący wskazał, że Sąd nie wezwał go do usunięcia braków złożonej skargi o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2006, str. 508, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02, niepubl.). Jak przyjęto w doktrynie, zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy nie była jego sytuacja rodzinna i majątkowa, lecz oczywista bezzasadność skargi o wznowienie postępowania. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji skarżący nie powołał w niej żadnej z podstaw wznowienia postępowania. Podkreślenia wymaga, że skarga o wznowienie postępowania winna czynić zadość warunkom pisma procesowego, zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-274 P.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Zgodnie z art. 280 P.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd skargę odrzuci. Wskazanie zatem podstaw wznowienia jest elementem obligatoryjnym skargi (art. 279 P.p.s.a.), którego brak powoduje, że skarga o wznowienie nie może być przez Sąd rozpoznana merytorycznie. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że Sąd powinien wezwać go do uzupełnienia braków wniesionej skargi o wznowienie postępowania. Stosownie bowiem do treści art. 276 P.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stasuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W myśl art. 49 P.p.s.a. przewodniczący bada czy pismo strony spełnia wymogi formalne i ewentualnie wzywa stronę do ich uzupełnienia. Wśród tych wymogów, zgodnie z art. 46 P.p.s.a. znajdują się: oznaczenie sądu, imię i nazwisko stron, ich przedstawicieli lub pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku lub oświadczenia, podpis strony, jej przedstawiciela lub pełnomocnika oraz wymienienie załączników. Natomiast wymóg wskazania podstawy wznowienia przewiduje art. 279 P.p.s.a., zaś na podstawie jej art. 280 sąd odrzuca skargę nie zawierającą wskazania podstawy wznowienia postępowania. Należy zatem stwierdzić, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania nie zobowiązują sądu ani przewodniczącego do wzywania strony do uzupełnienia skargi przez wskazanie podstawy wznowienia postępowania, jest to więc uchybienie nie podlegające usunięciu w trybie art. 49 P.p.s.a. W świetle powyższego, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2008 r. odmawiające przyznania prawa pomocy należy uznać za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło