I OZ 276/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Lu 751/12 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie bezzwrotnego zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił J.K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 6 listopada 2012 r. Jako przyczynę uchybienia skarżąca wskazała doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło do rąk jej sąsiadki, L.W., która przekazała jej przesyłkę dopiero w dniu 17 grudnia 2012 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż w jego ocenie skarżąca nie wykazała, aby uchybienie terminu do wystąpienia ze środkiem zaskarżenia nastąpiło bez jej winy. Sąd I instancji podniósł, iż doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 10 grudnia 2012 r. do rąk D.W., który jest – jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu obioru – bratem skarżącej. Sąd przyjął więc, iż w przedmiotowej sprawie do czynienia mamy z doręczeniem zastępczym, a fakt przekazania przesyłki zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem przez sąsiadkę w dniu 17 grudnia 2012 r. pozostawał bez wpływu na winę skarżącej w uchybieniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J.K., domagając się jego uchylenia i zarzucając Sądowi naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. W uzasadnieniu skarżąca wskazała między innymi, iż wbrew stanowisku Sądu D.W. nie jest jej bratem, a sąsiadem, a doręczenie przesyłki zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło w miejscu jego zamieszkania, a nie w miejscu zamieszkania skarżącej. Do zażalenia dołączono oświadczenie D.W., potwierdzające okoliczności podniesione przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przez brak winy należy rozumieć przede wszystkim dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności wymaganej przy dokonywaniu czynności procesowej, a przy ocenie przesłanki braku winy strony należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Oznacza to, że w istocie najważniejsze jest ustalenie, czy rzeczywiście skarżący bez swojej winy uchybił terminowi do dokonania czynności w postępowaniu, w tym przypadku do złożenia skargi. Z kolei zgodnie z art. 72 P.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania pisma. Art. 73 wskazanej ustawy przewiduje, iż w razie niemożności doręczenia pisma składa się je na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, iż doręczenie przesyłki zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło właśnie w trybie art. 72 P.p.s.a. Stanowisko to uznać trzeba za błędne. Jak wynika bowiem z akt sprawy doręczenie odpisu wyroku w dniu 10 grudnia 2012 r. dokonane zostało do rąk osoby nie będącej skarżącą ani jej domownikiem. Okoliczność tę potwierdza oświadczenie D.W., któremu pozostawiono przesyłkę. Wbrew twierdzeniom Sądu (który kierował się nieprawdziwymi danymi zawartymi w zwrotnym potwierdzeniu odbioru) nie jest on bratem skarżącej ani jej domownikiem, tylko sąsiadem, którego matka przekazała pismo J.K. w dniu 17 grudnia 2012 r. Zatem doręczenie dokonane do jego rąk należy uznać za nieskuteczne w świetle art. 73 przytoczonej ustawy, a postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za naruszające ten artykuł i z tego powodu podlegające uchyleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oświadczenia D.W. oraz jego matki w sposób dostateczny wskazują na prawdopodobieństwo braku winy strony w uchybieniu, a okoliczność, że osoby, którym – nieprawidłowo – przekazano przesyłkę pocztową nie przekazały jej skarżącej nie może obciążać strony. W tej sytuacji należy przyjąć, że skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, bowiem nie miała świadomości, że odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczona w trybie art. 72 P.p.s.a. w dniu 10 grudnia 2012 r. Ponadto zauważyć trzeba, iż skarżąca w momencie kiedy powzięła wiadomość o powyższym fakcie natychmiast podjęła stosowne czynności procesowe. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.