I OZ 281/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Irena Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu przysługuje podwójne wynagrodzenie za dwukrotny udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, gdy pierwotne postanowienie sądu zostało uchylone przez sąd drugiej instancji, a następnie sprawa była ponownie rozpoznawana przez sąd pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Zażalenie pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu zasługuje na uwzględnienie, ponieważ profesjonalnemu pełnomocnikowi reprezentującemu stronę w obu instancjach, a także w przypadku uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i ponownego rozpoznania sprawy, przysługuje odrębne wynagrodzenie za każdą instancję i za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji dwukrotnie orzekał w sprawie, a pełnomocnik otrzymał zwrot kosztów tylko za pierwotne postępowanie, co jest nieprawidłowe.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego, adwokat H. P., złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w części dotyczącej przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pełnomocnik zarzuciła naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, twierdząc, że przyznana kwota 480 zł jest zaniżona. Wskazała, że jej wynagrodzenie powinno wynosić 720 zł (plus VAT) ze względu na dwukrotny udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, sporządzenie skargi kasacyjnej oraz udział w postępowaniu zażaleniowym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie w pkt 2 i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. P. na pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 1285/11 w zakresie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia (...) marca 2011 r., nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w pkt 2 i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 1285/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. W. w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia (...) marca 2011 r., nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat H. P. prowadzącej Kancelarię Adwokacką przy ul. S. w Łodzi kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie dotyczącym zasądzenia kosztów postępowania wniosła pełnomocnik skarżącego adw. H. P. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a to 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i 3 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 2 lit. b i d. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu W motywach zażalenia wskazano, iż w dniu 07 marca 2012 pełnomocnik skarżącego otrzymała odpis ww. postanowienia, w pkt 2 postanowienia Sąd orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w kwocie 480 zł. Przyznana kwota nie jest jej zdaniem prawidłowa. Pełnomocnik skarżącego złożyła wnioski o zwrot kosztów w niniejszym postępowaniu w dniach 28 lipca 2011 r. 19 i 27 grudnia 2011 r. oraz 3 stycznia 2012 r. Podstawą rozstrzygnięcia o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącemu wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stanowią art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i 3 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 2 lit. b i d. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na wynagrodzenie w sprawie składają się: wynagrodzenia za dwukrotny udział w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji w wysokości odpowiadającej dwukrotnosci stawki opłaty w wysokości 240 zł określonej w § 18 ust 1 lit c powołanego rozporządzenia - czyli 480 zł, gdyż sprawa ta było dwukrotnie rozpoznawana przez Sąd pierwszej instancji. Wynagrodzenie w wysokości 50 % stawki minimalnej określonej w § 18 ust 1 lit c tegoż rozporządzenia czyli 120 zł za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, która została uznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2011 r. oraz wynagrodzenie za udział w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem drugiej instancji w wysokości 120 zł. Łączne wynagrodzenie pełnomocnika winno wynosić 720 zł. (kwota ta powiększona o stawkę podatku od towarów i usług wynosi 885,60 zł.). Pełnomocnik skarżącego wniosła w dniach 28 lipca 2011 r. 19 i 27 grudnia 2011 r. oraz 3 stycznia 2012 r. wnioski o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawierające oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w żadnej części co czynni zadość § 20 powoływanego rozporządzenia - wnioski te zatem winny zostać uznać za zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Niespornym w sprawie jest, że co do zasady adwokat ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie art. 250 p.p.s.a. Wynagrodzenie pełnomocnika ustalane jest w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia stanowi, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 nie mniej jednak niż 120 zł., natomiast zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d ww. rozporządzenia za udział w postępowaniu zażaleniowym, wynagrodzenie pełnomocnika wynosi 120 zł. Niniejsza sprawa dotyczy zasiłku stałego, a więc zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c powołanego rozporządzenia, wynagrodzenie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł. Kwota ta zastała powiększona o wynagrodzenie w związku ze sporządzeniem i wniesieniem przez pełnomocnika w dniu 16 września 2011 r. skargi kasacyjnej w kwocie 120 zł oraz o sporządzenie w dniu 3 stycznia 2012 r. zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji w kwocie 120 zł, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b i d omawianego rozporządzenia. Wniesione w niniejszej sprawie zażalenie należy uznać natomiast za zasadne w odniesieniu do zarzutu, wskazującego na brak zasądzenia zwrotu kosztów postępowania przed sądem administracyjnym w podwójnej wysokości. Jeżeli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed Sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał dwukrotnie: raz postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2011 r., którym odrzucił skargę skarżącego, które to postanowienie zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r. oraz drugi raz postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r., na które Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie skarżącego oddalił postanowieniem z dnia 2 lutego 2012 . Wobec powyższego zasadne jest zażalenie pełnomocnika strony, który reprezentował skarżącego dwa razy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a otrzymał zwrot poniesionych kosztów tylko w zakresie pierwotnego postępowania przed tym Sądem. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie o art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 p.p.s.a o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia w zakresie kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło