I OZ 293/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 569/24 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 lipca 2024 r. nr IGK-11.7221.1.68.2024.PN w przedmiocie zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 25 września 2025 r. sygn. akt III SA/Lu 569/24, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Oceniając przesłanki wstrzymania wykonania Sąd I instancji wskazał, że decyzja o odrzuceniu zarzutów ze swej istoty nie podlega wykonaniu, a jej istnienie w obrocie prawnym nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, przez co nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca zarzucając: - naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest niemożliwie w sytuacji gdy organ ma taką możliwość na wstrzymanie przedmiotowej decyzji wobec złożenia skargi przez skarżącą. Końcowo wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i uwzględnienie zarzutu ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 569/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Skargę kasacyjną od wyroku wniosła [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do przesłanek uzasadniających wstrzymanie przez sąd wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, ustawodawca zaliczył niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, a zatem zażalenie również uznać należy za bezpodstawne. Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ppsa mogą być wyłącznie takie akty lub czynności, które mogą być wykonane i wymagają wykonania. W doktrynie wskazuje się, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. wyd. IX, Warszawa 2024, art. 61). Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje określone skutki materialnoprawne. Tymczasem nie każdy akt z zakresu administracji publicznej wywołuje tego rodzaju skutki. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie nie można jednak uznać, że zaskarżona decyzja jest decyzją jedynie o odrzuceniu zarzutów i jako taka nie podlega wstrzymaniu wykonania. Zaskarżona w sprawie decyzja, której wstrzymania wykonania domaga się skarżąca, zapadła na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) w zw. z art. 7b ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (DZ.U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm.). Jest rozstrzygnięciem o charakterze materialno-procesowym, które po uchyleniu decyzji organu I instancji (w pkt 1), w pkt 2 uwzględniło w pewnym zakresie zarzut skarżącej do danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, w pkt 3 odrzuciło w pewnym zakresie zarzuty skarżącej do danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, a w pkt 4 umorzyło postępowanie w sprawie. Zauważyć należy, że postępowanie dotyczące wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, uregulowane w ustawie z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, ma charakter informacyjno-techniczny. W art. 2 pkt 8 tej ustawy ewidencja gruntów i budynków zdefiniowana została jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Tym samym uznać należy, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja nie ma przymiotu wykonalności. Na jej mocy żadna ze stron nie nabyła praw, zatem wstrzymanie jej wykonania byłoby bezprzedmiotowe. Zaskarżone rozstrzygnięcie objęte wnioskiem o wstrzymanie wykonania, nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, bowiem w wyniku wydania takiego rodzaju aktu administracyjnego na stronie nie ciąży żaden obowiązek nadający się do dobrowolnego wykonania bądź kwalifikujący się do egzekucji. W pkt 1, 3 i 4 decyzja nie wywołuje żadnych skutków prawnych podlegających wykonaniu. Również kwestia uwzględnienia zarzutu zawartego w pkt 2 decyzji - nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, przez co nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności podnoszone przez stronę we wniosku, a związane z ewentualną możliwością powstania trudnych do odwrócenia skutków skarżąca wiąże z potencjalną możliwością wybudowania przez sąsiada trwałych budowli w granicy działki z działką skarżącej, które wraz z ewentualnym wytyczeniem nowych granic działek zgodnie ze stanem spokojnego posiadania wyłonią nowe problemy sąsiedzkie, np. spory cywilnoprawne. Wyjaśnić zatem należy, że potencjalne obawy skarżącej oraz potencjalne spory cywilnoprawne nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji co do zasady. Ochrona tymczasowa nie służy bowiem zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi czy skargi kasacyjnej, wybudowanie trwałych budowli nie nosi bowiem cech nieodwracalności. (por. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2023, I OSK 2324/22, publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia