I OZ 296/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2048/11 o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 8/11 postanawia: oddalić zażalenie M. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 8/11. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem i pełnoletnią córką. Wnioskodawczyni podała, że zawiesiła działalność gospodarczą i nie uzyskuje żadnych dochodów, mąż uzyskuje miesięcznie 500 zł brutto z tytułu prac dorywczych, zaś córka uzyskuje 2.500 zł brutto z tytułu umowy o dzieło. Skarżąca oświadczyła, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej i zarówno ona, jak i pozostałe osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe nie posiadają majątku. Z uwagi na to, że informacje podane w urzędowym formularzu nie pozwalały na pełną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawczyni, skarżąca wezwana została do nadesłania w terminie 10 dni: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2010 r. oraz w 2011 r. (za okres od stycznia do listopada 2011 r.) lub zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego stwierdzającego, że wnioskodawczyni nie była podatnikiem podatku dochodowego we wskazanym okresie; zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez męża skarżącej w 2010 r. oraz w 2011 r. (za okres od stycznia do listopada 2011 r.); zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez córkę w 2010 r. oraz w 2011 r. (za okres od stycznia do listopada 2011 r.), ewentualnie dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów uzyskiwanych przez córkę; kserokopii wyciągu z rachunków bankowych z miesiąca września, października i listopada 2011 r. oraz kserokopii rachunków wskazujących wysokość stałych miesięcznych opłat ponoszonych we wspólnym gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 19 stycznia 2012 r. oświadczyła, że nie ma możliwości uzyskania zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o dochodach, ze względu na ich brak. Strona nie przedłożyła również zaświadczenia Naczelnika US o dochodach lub braku dochodów męża i córki wskazując, że nie zostało złożone rozliczenie roczne za 2011 rok. Wnioskodawczyni nadesłała natomiast kserokopie zeznań o wysokości dochodu osiągniętego przez nią, męża i córkę w 2010 r. oraz kserokopię rachunku za energię elektryczną na kwotę 235,25 zł i wyliczenie opłaty za użytkowanie lokalu mieszkalnego, obowiązującą od 1 stycznia 2012 r. – 696 zł. Strona załączyła także kserokopię wyciągu z rachunku bankowego córki obejmującego wrzesień i październik 2011 r. Kserokopii wyciągu z rachunku bankowego za miesiąc listopad 2011 r. nie nadesłano. Strona nie wyjaśniła również przyczyn niewykonania wezwania w tym zakresie, niemniej jednak oświadczyła, że ona i jej mąż nie posiadają rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że niemożliwa jest weryfikacja wniosku i ustalenie, czy skarżąca wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ppsa z uwagi na nieprzesłanie przez M. C. wszystkich wymienionych w wezwaniu z dnia 6 grudnia 2011 r. dokumentów, w tym zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów osiągniętych w 2011 r. przez osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe, jak też zaświadczenia Naczelnika US o tym, że skarżąca nie osiągnęła w 2011 r. dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Również informacja, że mąż i córka skarżącej nie złożyli jeszcze zeznania o wysokości dochodów za 2011 r. nie stanowi usprawiedliwienia dla nieprzedłożenia zaświadczeń o wysokości ich dochodów. Strona nie była bowiem wzywana do złożenia odpisów zeznań o wysokości dochodów za ten okres, lecz zaświadczeń o wysokości dochodu za okres od stycznia do listopada 2011 r. Sąd wskazał, że na urzędowym formularzu strona stwierdziła, że córka z tytułu umowy o dzieło uzyskuje 2.500 zł brutto miesięcznie. Z nadesłanych kserokopii wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w dniu 19 września 2011 r. córka strony uzyskała kwotę 978,00 zł, zaś w dniu 5 października 2011 r. kwotę 2.057 zł z tytułu praktyk nauczycielskich. Dodatkowo w dniu 15 września 2011 r. na konto wpłynęła kwota 1.000 zł, jednak tytułu zasilenia rachunku nie wskazano. W ocenie Sądu na podstawie nadesłanych niepełnych danych (strona nie przedłożyła kserokopii wyciągu rachunku bankowego z listopada 2011 r.) brak jest możliwości stwierdzenia, czy wykazane kwoty stanowią dochód, o którym mowa w urzędowym formularzu, czy też jest to dochód dodatkowy. Nadto, z kserokopii wyciągu z rachunku bankowego wynika, że córka strony posiada również inny rachunek bankowy, z którego wyciągu nie nadesłano. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2048/11, na podstawie art. 246 §1 pkt w związku z art. 262 i art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił zwolnienie od kosztów sądowych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości. W głównych motywach uzasadnienia zażalenia skarżąca wywodziła, że dochody, jakie prowadzone przez nią gospodarstwo uzyskuje głównie z pracy córki, wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270) "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) (...); 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (§1)". Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien ocenić oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, mając na uwadze ww. przepis. Przesłanką warunkującą przyznanie prawa pomocy jest wykazanie, że nie jest się w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak wykazania powyższego oznacza, że wnioskodawca nie spełnił przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji, w której nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Osobami pozostającymi z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym są mąż i córka. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że dochody wnioskodawczyni i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą 3000,00 /trzy tysiące/ złotych miesięcznie brutto. Ta kwota, zadeklarowana przez wnioskodawczynię, stanowi podstawę dla sądu, przy ocenie aktualnego stanu majątkowego i dochodów wnioskodawczyni. Przesłane przez wnioskodawczynię w późniejszym terminie dokumenty nie odzwierciedlają aktualnej sytuacji majątkowej wnioskodawczyni. Jak zasadnie wskazał sąd I instancji, są to dokumenty dotyczące przede wszystkim roku 2010. Zadeklarowana przez wnioskodawczynię kwota miesięcznych dochodów, a także przedstawiony stan rodzinny oraz wydatki wskazują, że wnioskodawczyni nie jest w sytuacji, w której nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, mając na uwadze oświadczenia wnioskodawczyni co do stanu jej majątku i dochodów, a także brak wykonania przez nią zarządzenia sądu odnośnie do przesłania dokumentów wskazujących na aktualną sytuację finansową wnioskodawczyni, zasadnie w zaskarżonym postanowieniu odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.