I OZ 31/17

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-24

Skład orzekający: Iwona Bogucka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, oparty na ogólnikowym stwierdzeniu możliwości utraty bezstronności, spełnia wymogi formalne i merytoryczne określone w art. 18 i 19 PPSA, a także czy zażalenie na postanowienie oddalające taki wniosek zostało prawidłowo sporządzone i podpisane przez uprawniony organ?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wnioski o wyłączenie sędziego, które są ogólnikowe i nie uprawdopodabniają konkretnych okoliczności budzących wątpliwość co do bezstronności, nie spełniają wymogów art. 18 i 19 PPSA i podlegają oddaleniu. Ponadto, zażalenie spółki, które nie zostało podpisane przez osoby uprawnione do reprezentacji zgodnie z KRS, podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 i art. 193 PPSA.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 18 i 19 PPSA. Na to postanowienie złożono zażalenia, w tym przez spółkę, która nie podpisała go zgodnie z zasadami reprezentacji wynikającymi z KRS. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał te zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenia J. B. i M. B., odrzucono zażalenie [...] Sp. z o.o. w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń J. B., M. B. i [...] Sp. z o.o. w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 842/13 oddalające wniosek J. B. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszki Jędrzejewskiej – Jaroszewicz od udziału w sprawie ze skargi A. K., L. W., U. T. i M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. oddalić zażalenia J. B. i M. B., 2. odrzucić zażalenie [...] Sp. z o.o. w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 842/13 oddalił wniosek J. B. z 30 października 2013 r. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszki Jędrzejewskiej – Jaroszewicz od udziału w sprawie ze skargi A. K., L. W., U. T. i M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jako powód wyłączenia J. B. podał ewentualność utracenia możliwości bezstronnego orzekania w postępowaniu. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 § 1 i art. 19 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej "p.p.s.a."), uzasadniające wyłączenie sędziego. Sąd wskazał, że okoliczność tę potwierdza złożone przez sędziego Agnieszkę Jędrzejewską-Jaroszewicz oświadczenie z dnia 6 kwietnia 2016 r. Na powyższe postanowienie jednobrzmiące zażalenia wnieśli J. B. i [...] Sp. z o.o. w Warszawie wskazując, że "wnioski J. B. pozostały nierozpoznawalne, ponieważ posiadały wady formalne, które nie zostały uzupełnione, również wskutek braku właściwej reakcji sądu orzekającego". Zażalenie na postanowienie złożył także M. B. podnosząc, że wniosek J. B. został rozpoznany przez skład orzekający, który objęty był jego wcześniejszym wnioskiem o wyłączenie wszystkich sędziów WSA w Warszawie, który to wniosek nie został prawomocnie rozstrzygnięty do dnia wydania zaskarżonego postanowienia. Wskazano także, że wnioskodawca nie został wezwany do uzasadnienia swojego wniosku w sposób zindywidualizowany dla danego sędziego, zatem zawiera wady formalne, których nieuzupełnienie uniemożliwia podjęcie merytorycznego orzeczenia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2016 r., pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. wezwano [...] Sp. z o.o. w Warszawie do usunięcia braków jej zażalenia poprzez jego podpisanie, zgodnie z reprezentacją wskazaną w KRS – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi nadesłano zażalenie podpisane przez wiceprezesa zarządu K. B. oraz wskazano, że ponieważ nie doszło do wyboru drugiego członka zarządu, podpis został złożony przez tego członka zarządu, który pełni aktualnie swoją funkcję. Wniesiono o zawieszenie postępowania z powodu braków w organie uczestnika. Załączono aktualny odpis z KRS z którego wynika, że organem uprawnionym do reprezentacji w/w spółki jest dwóch członków działających łącznie lub jeden członek zarządu działający łącznie z prokurentem. Jak wynika z załączonej do akt informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców z 6 lipca 2016 r., w rejestrze ujawnione są nadal dane dwóch członków zarządu spółki. Do akt niniejszego postępowania dołączono z akt o innym numerze sprawy kserokopię pisma stanowiącego rezygnację M. K. – dotychczasowego Prezesa Zarządu Spółki [...] Sp.z o.o. – z pełnienia obowiązków Prezesa Zarządu Spółki od dnia 20 kwietnia 2016 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2016 r., pismem z dnia 12 sierpnia 2016 r. wezwano skarżącą Spółkę do uzupełnienia braku w zakresie zdolności procesowej Spółki i podjęcia działań zmierzających do wyłonienia nowego Prezesa Zarządu [...], w miejsce składającego rezygnację, a następnie złożenia w tym przedmiocie stosownego wniosku do KRS – w terminie 30 dni pod rygorem zniesienia postępowania w zakresie zażalenia z dnia 26 maja 2016 r. oraz odrzucenia zażalenia. Zarządzeniem z dnia 3 października 2016 r. wezwano [...] Sp.z o.o. do wskazania – w terminie 7 dni – czy podjęła działania zmierzające do wyłonienia nowego Prezesa Zarządu w miejsce składającego rezygnację, a następnie złożyła w tym przedmiocie stosowny wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego – pod rygorem zniesienia postępowania w zakresie zażalenia z dnia 26 maja 2016 r. oraz odrzucenia zażalenia. Jeżeli działania takie zostały podjęte, Sąd wezwał do nadesłania w w/w terminie dokumentów potwierdzających wykonanie zarządzenia Sądu z dnia 25 lipca 2016 r. oraz podpisanego prawidłowo zażalenia na postanowienie z dnia 9 maja 2016 r. W odpowiedzi raz jeszcze nadesłano zażalenie podpisane tylko przez wiceprezesa [...] Sp. z o.o. – K. B. oraz załączono kopię wniosku do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla w/w Spółki w osobie J. B. – dotychczasowego wspólnika spółki. W piśmie tym wskazano również, że prokurent nigdy nie został ustanowiony. Zarządzeniem sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2016 r. (k- 618) zarządzono nadanie biegu zażaleniu spółki [...] Sp. z o.o. Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców według stanu na dzień 24 stycznia 2017 r. ustalił, że w rejestrze ujawnione są nadal dane dwóch Członków Zarządu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Wskazany przez wnioskodawcę powód wyłączenie sędziego nie potwierdza zaistnienia przesłanek wyłączenie określonych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Pozbawiony podstaw i obliczony na przedłużenie postępowania sądowego jest przy tym zarzut zażalenia, że wniosek był "nierozpoznawalny", a Sąd zaniechał wezwania do sprecyzowania przyczyn wyłączenia. Wskazana we wniosku przyczyna poddawała się weryfikacji. Natomiast w zażaleniach również nie przybliżono nawet okoliczności, które wedle żalących się czynią stanowisko Sądu I instancji wadliwym. Ogólnikowość zarówno samego wniosku, jak i zażaleń, w tym multiplikowanie wniosków o wyłączenie, bez uprawdopodobnienia jakiejkolwiek okoliczności uzasadniającej takie wyłączenie, dobitnie świadczy o pozorności stawianych zarzutów i instrumentalnym wykorzystywaniu przepisów mających służyć bezstronności Sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie w odniesieniu do wskazanego sędziego ani we wniosku skarżącego o wyłączenie, ani też w złożonych zażaleniach nie można dopatrzeć się okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego Agnieszki Jędrzejewskiej-Jaroszewicz. W związku z tym, a także wobec treści oświadczenia złożonego przez sędziego Agnieszkę Jędrzejewską-Jaroszewicz uznać należy, że Sąd I instancji w sposób właściwy ocenił, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie tego sędziego. W odniesieniu do zarzutu zażalenia M. B. wskazującego na fakt złożenia przez J. B. wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który nie został jeszcze rozpoznany, wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 842/13 – na podstawie – art. 20 § 4 p.p.s.a. odrzucił wniosek jako niedopuszczalny. Postanowienie to jest niezaskarżalne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w pkt 1 sentencji. W odniesieniu do odrzucenia zażalenia [...] Sp. z o.o. zauważyć należy, że pomimo wezwań Sądu I instancji do podpisania zażalenia zgodnie z zasadami reprezentacji określonymi w KRS, zażalenie nie zostało podpisane przez uprawnione do tego osoby. Z nadesłanego odpisu KRS wynika, że organem uprawnionym do reprezentacji Spółki jest Zarząd, a sposób reprezentacji to dwóch członków działających łącznie lub jeden członek zarządu działający łącznie z prokurentem. Pod zażaleniem podpisał się natomiast tylko jeden członek zarządu. Złożone przez M. K. oświadczenie o rezygnacji nie jest jednoznaczne w swej treści, albowiem wprost odnosi się jedynie do rezygnacji z funkcji Prezesa, a nie Członka Zarządu. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do oceny skuteczności oświadczeń woli składanych spółce, zwłaszcza, że jak wynika z aktualnie ujawnionych wpisów w KRS, nadal figurują tam dane dwóch Członków Zarządu. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny nie dał wiary informacjom udzielonym przez Spółkę, że pozbawiona jest ona zdolności składania oświadczeń woli. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 i art. 193 p.p.s.a. – postanowił jak w pkt 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło