I OZ 313/13

Dnia 7 maja 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 1190/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] lipca 2012 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 1190/12, odmówił A. T. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił A. T. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na nieprzedstawienie wskazanych w wezwaniu z dnia 15 listopada 2012 r. dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy. Skarżący od wyżej wymienionego postanowienia wniósł sprzeciw zatytułowany "zażalenie". W związku ze złożeniem sprzeciwu zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2013 r. ponownie wezwano skarżącego do przedłożenia wskazanych dokumentów i informacji obrazujących jego sytuację majątkową. Mimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie złożył żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Wobec niedostosowania się przez skarżącego do wezwania z dnia 24 stycznia 2013 r., na podstawie zgromadzonych informacji Sąd I instancji uznał, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych skarżącego, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazł wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Tym samym na zasadzie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Zażalenie na to postanowienie wniósł A. T. zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na wadliwym ustaleniu jego faktycznej sytuacji materialnej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż uzupełnił wszystkie dokumenty i braki do uzupełnienia których wezwał go Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Dalej wskazał, iż od kilku miesięcy odnotowuje stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jednakże nie jest w stanie jej zakończyć, gdyż wiązałoby się to z koniecznością poniesienia kar umownych, co jeszcze bardziej pogorszyłoby jego sytuację materialną. Skarżący wskazał również na szereg schorzeń, na które cierpi oraz przedstawił spis miesięcznych opłat związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego i zaspokajaniem codziennych potrzeb. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od dowodów przedstawionych przez stronę. Zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Art. 255 P.p.s.a. pozostawia swobodnej ocenie Sądu ustalenie czy informacje podane we wniosku są wystarczające i czy konieczne jest wezwanie do uzupełnienia wniosku. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podjął czynności, o których mowa w art. 255 P.p.s.a., zobowiązał skarżącego do przedstawienia żądanych informacji, lecz – wbrew jego twierdzeniu - skarżący nie wykonał wezwania Sądu z dnia 24 stycznia 2013 r. Nie przedstawił wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, kopii dokumentów stanowiących podstawę wyliczenia dochodu miesięcznego brutto, kopii dowodów uiszczenia stałych wydatków związanych z mieszkaniem i działalnością gospodarczą, oświadczenia wyszczególniającego pozostałe kategorie wydatków wraz z ich przybliżoną miesięczną wysokością oraz kopii postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie w świetle powyższych okoliczności odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rzeczą skarżącego było rzetelne wykazanie wszystkich istotnych danych co do sytuacji majątkowej i życiowej. Tymczasem skarżący ani nie złożył dokumentów, o które był wzywany, ani nie przedłożył dowodów na podnoszone przez siebie okoliczności. Dlatego Sąd I instancji ocenił tylko ten materiał dowodowy, który został zebrany w przeprowadzonym postępowaniu. Analizę tę należy podzielić, zwłaszcza że skarżący w zażaleniu w żaden sposób nie podważył ustaleń i rozważań zaprezentowanych w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym nie zaistniały warunki dla odmiennej, niż uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, oceny sytuacji materialnej skarżącego. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w związku z art.197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.