I OZ 32/26

Dnia 11 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 36/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2024 r. nr SKO 4511.94.2024 w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 3 lipca 2025 r. (sygn. akt IV SA/Wr 36/25) – orzekając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") - odrzucił skargę M. M. z uwagi na niewskazanie numeru PESEL, pomimo prawidłowego wezwania do jego nadesłania. Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę. W uzasadnieniu zażalenia wyjaśniła, że (cyt.): "Sąd wskazał błędnie ocenę sytuacji, która wynika i leży wyłącznie po stronie dostawcy korespondencji. Dostawca zawarł zapis o "dwukrotnym awizowaniu korespondencji", a które nie zostały mi jako stronie dostarczone. Dostawca korespondencji w ww. czasie kierował korespondencje między dwiema placówkami, nie dostarczając jej prawidłowo tzn. nie pozostawił żadnych "awiz", a wpisał tę czynność dla zabezpieczenia wyłącznie swoich interesów, nie licząc się z konsekwencjami dla odbiorcy." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać mu prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie. Wynika to wprost z cytowanych przepisów p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Podkreślenia wymaga, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi, co oznacza, że nie ma możliwości orzec inaczej. Jednocześnie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 3 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 3/22, podjął uchwałę o następującej treści: "Niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [...] wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany. Aktami administracyjnymi Sąd dysponuje jedynie na czas prowadzenia postępowania, zaś po zakończeniu postępowania akta administracyjne zwracane są do organu. Sąd musi zatem posiadać wskazany numer PESEL w prowadzonych przez siebie aktach sądowych. W rozpoznawanej sprawie nie było sporne, że skarga z dnia 26 listopada 2024 r. dotknięta była brakiem formalnym – nie wskazano w niej bowiem numeru PESEL skarżącej. W tej sytuacji słusznie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 stycznia 2025 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia tego braku formalnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zarządzeniu tym zwrócono się także o złożenie oświadczenia odnośnie rozpoznania sprawy na rozprawie albo posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy wynika, że powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej do rak własnych, co potwierdziła własnoręcznym podpisem, w dniu 20 lutego 2025 r. (zpo k. 14) a zatem termin do uzupełnienia powyższego braku skargi upłynął 27 lutego 2025 r. W zakreślonym terminie skarżąca nadesłała do Sądu pismo procesowe, w którym jednak nie wskazała numeru PESEL. Powyższe oznacza, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż w rozpoznawanej sprawie zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia w żaden sposób nie mogła wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Skarżąca twierdzi bowiem, że "dostawca korespondencji zawarł zapis o "dwukrotnym awizowaniu korespondencji", a które nie zostały jej jako stronie dostarczone", tymczasem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji wynika, iż skarżąca osobiście tę korespondencję odebrała i częściowo na nią odpowiedziała wskazując, że żąda przeprowadzenia rozprawy. Wyjaśnić w tym miejscu również trzeba, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują odstępstw od zasad skutecznego wniesienia pisma procesowego do sądu. Termin wyznaczony przez Sąd jest terminem ustawowym i Sąd nie ma możliwości jego wydłużenia. Zasadnie zatem stwierdził Sąd I instancji, że skargę, z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych w zakreślonym terminie, należało odrzucić. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.