I OZ 326/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1507/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 18 października 2024 r. nr N-I.7581.2.26.2024 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z 11 listopada 2024 r. J. W. (dalej: "Skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: "Sąd I instancji") skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 18 października 2024 r. nr N-I.7581.2.26.2024 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Pismem z 29 listopada 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 28 listopada 2024 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL Skarżącej oraz nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z tej samej daty doręczono pełnomocnikowi Skarżącej odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 29 listopada 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu od skargi zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej 3 grudnia 2024 r. (k. 19 akt sądowych). Pismem z 11 grudnia 2024 r. (data złożenia na biurze podawczym Sądu I instancji) pełnomocnik Skarżącej uzupełnił wskazane powyżej braki formalne skargi. Natomiast wpis od skargi został uiszczony 6 grudnia 2024 r. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1507/24 - Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), odrzucił złożoną skargę z powodu nieuzupełnienia w terminie jej braków formalnych. Jednocześnie Sąd I instancji orzekł o zwrocie Skarżącej uiszczonego wpisu od skargi. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, pełnomocnik Skarżącej wniósł zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 p.p.s.a (błędnie wskazano także k.p.c.), polegającą na jego błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu, poprzez odrzucenie sprzeciwu - skargi z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, pomimo że braki te nie uniemożliwiały nadania skardze dalszego biegu; 2. naruszenie przepisu art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nadmierny formalizm procesowy, polegający na braku nadaniu biegu sprzeciwowi strony z powodu oczywistych niedokładności, zakwalifikowanych błędnie przez Sąd jako brak formalny, co skutkowało naruszeniem prawa do sądu przysługującego stronie pozwanej. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie sprawie biegu. Końcowo zaznaczyć należy, że pełnomocnik Skarżącej wystąpił również do Sądu I instancji o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie – w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z nim, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a ponadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym – przewidzianym w art. 46 p.p.s.a. W szczególności, stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 p.p.s.a., należy traktować wymogi określone w art. 47 p.p.s.a. Przepis art. 47 § 1 p.p.s.a. stanowi, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie zaś do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest wspomniany art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie właściwie wezwał pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi. W niniejszej sprawie, powyższe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi - pełnomocnik Skarżącej otrzymał 3 grudnia 2024 r., a zatem termin do ich uzupełnienia upłynął 10 grudnia 2024 r. Uzupełnienie braków formalnych skargi nastąpiło dopiero 11 grudnia 2024 r., a więc po upływie wyznaczonego terminu. Nieuzupełnienie zaś wskazanych braków formalnych skargi w zakreślonym przez Sąd terminie musiało skutkować jej odrzuceniem, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ustosunkowując się natomiast do argumentów zażalenia wskazać należy, że od pełnomocnika Skarżącej świadczącego swoje usługi zawodowo i profesjonalnie, a więc w ramach prowadzonej przez niego działalności wymaga się zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu spraw swoich mandantów, tak aby nie ponieśli oni szkody. Dlatego też w ramach należytego prowadzenia sprawy obowiązkiem pełnomocnika było zadbanie o uzyskanie od Skarżącej wszystkich niezbędnych informacji i dokumentów umożliwiających wniesienie skargi, w tym zachowanie wszystkich warunków formalnych wnoszonej skargi. Dodać przy tym należy, że w niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącej, jak wynika z akt sądowych sprawy nie ma pewności czy wniósł skargę czy też sprzeciw od decyzji Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności wskazać należy, że strona – decydując się na wszczęcie postępowania sądowego – musi liczyć się z koniecznością podjęcia pewnej aktywności procesowej, respektując zasady i tryb wnoszenia skargi i środków odwoławczych do sądu administracyjnego. Jeszcze raz w tym miejscu przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie Skarżąca działała przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd, jako organ władzy publicznej, nie narusza godności jednostki, stosując obowiązujące przepisy w zakresie trybu zaskarżania poszczególnych orzeczeń. Tego rodzaju warunki realizacji prawa do sądu służą dobru wymiaru sprawiedliwości i nie stanowią niedopuszczalnego ograniczenia prawa do sądu gwarantowanego m.in. przez art. 45 Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.