I OZ 337/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń W. S. oraz Wójta Gminy Klembów na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SO/Wa 92/11 o wymierzeniu grzywny Wójtowi Gminy Klembów w sprawie z wniosku W. S. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych postanawia: oddalić zażalenia Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SO/Wa 92/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku W. S., wymierzył Wójtowi Gminy Klembów grzywnę w wysokości 750 zł za nieprzekazanie sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych. W uzasadnieniu Sąd I instancji, odwołując się do treści art. 54 § 1 i 2 oraz 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) wskazał, że w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej przekazanie akt organu i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. WSA w Warszawie wymierzając organowi grzywnę zwrócił uwagę, że w sprawie ostatnim dniem na nadesłanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy był dzień 7 listopada 2011 r., zaś organ przekazał skargę dopiero w dniu 12 grudnia 2011 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Sąd I instancji wyjaśnił, że wziął pod uwagę szczególny przedmiot sprawy (dostęp do informacji publicznej) oraz związany z nim skrócony termin do wykonania ciążącego na organie obowiązku przekazania skargi. Ponadto podkreślono, że organ ostatecznie wykonał przewidziany w ustawie obowiązek w sposób umożliwiający niezwłoczne załatwienie sprawy, tzn. przekazano całość akt bez konieczności ich uzupełniania. Wymierzona grzywna w wysokości 750 zł jest w wysokości niższej niż jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Na powyższe postanowienie zażalenia wnieśli W. S. oraz Wójt Gminy Klembów. W zażaleniu W. S. zarzucił, że Sąd I instancji wymierzył organowi grzywnę w za niskiej wysokości, co – w jego ocenie – nie spełnia funkcji prewencyjnej. Skarżący wskazał, że organ – pomimo orzeczonych grzywien w innych sprawach z jego skarg – notorycznie uchybia ustawowemu terminowi do przekazania kolejnych jego skarg do sądu. Wobec tego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wymierzenie Wójtowi Gminy Klembów grzywny w wysokości 3.000 zł oraz przyznanie kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały w jakiejkolwiek części opłacone. Wójt Gminy Klembów w zażaleniu zarzucił natomiast naruszenie: 1) art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych, osiągalne są w innym trybie oraz brak jest podstaw do realizowania wniosku w trybie przedmiotowej ustawy, a zatem nie obowiązuje 15 – dniowy termin (art.. 21 pkt 1) na przekazanie skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy zakreślony dla organu. W takim przypadku wniosek o wymierzenie grzywny winien podlegać odrzuceniu; 2) art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. polegającą na mylnym przyjęciu, że do wymierzenia grzywny wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 powołanej ustawy; 3) art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wymierzeniu grzywny w celu dyscyplinującym organ, w sytuacji wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. znacznie wcześniej przed datą wymierzenia grzywny; 4) art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz "art. kodeksu postępowania cywilnego" w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym faktu niezawinionego paraliżu organizacyjnego Urzędu Gminy w Klembowie spowodowanego nieustannym składaniem przez skarżącego i jego ojca wielkiej ilości pism oraz faktu wywiązania się przez organ z obowiązku udostępnienia informacji publicznej, którego to obowiązku dotyczyła skarga W. S.; 5) art. 141 § 4 P.p.s.a. wobec całkowitego braku uwzględnienia istotnych okoliczności, które wielokrotnie były sygnalizowane Sądowi, w zakresie oceny przez Sąd przyczyn przesłania odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy i skargą w terminie późniejszym od wyznaczonego przepisem. W uzasadnieniu zażalenia organ podniósł, że zgodnie z art. 55 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Zatem – w ocenie organu – powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2). Stosownie zaś do art. 55 § 1 powołanej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu w terminie, bez względu na jego przyczyny. Wymierzając grzywnę sąd powinien natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. W przedmiotowej sprawie, w odniesieniu do terminu, w którym powinno nastąpić przekazanie sądowi skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę zastosowanie znajduje przepis szczególny, tj. art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się (...), przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Jak wynika z akt sprawy Wójt Gminy Klembów niewątpliwie uchybił określonemu terminowi a zatem Sąd I instancji zasadnie przyjął, że postępowanie organu wypełnia przesłankę określoną w art. 55 §1 P.p.s.a., warunkującą możliwość wymierzenia grzywny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wysokość grzywny jest adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku, biorąc pod uwagę znaczną ilość wniosków kierowanych przez stronę do Wójta Gminy Klembów o udostępnienie informacji publicznej oraz okres przekroczenia ustawowego terminu. Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r. o wymierzeniu organowi grzywny, nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. Nie orzeczono o kosztach postępowania, gdyż brak jest podstaw prawnych do zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje bowiem możliwości orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny o zwrocie między stronami kosztów tego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł również o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 - 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.