I OZ 350/23

Dnia 1 września 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 1 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SO/Gd 1/23 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SO/Gd 1/23, odrzucił wniosek M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w/w decyzja SKO została doręczona stronie w dniu 30 listopada 2022 r., zatem termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego upływał w dniu 30 grudnia 2022 r. Sąd wskazał, że wnioskodawczyni w dniu 26 stycznia 2023 r. nadała w placówce pocztowej, na adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, wniosek, w którym zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia "odwołania" od wskazanej decyzji. W tym samym dniu, wniosek o podobnej treści strona przesłała (za pośrednictwem portalu biznes.gov.pl) na elektroniczną skrzynkę podawczą Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku, który przekazał go do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w dniu 31 stycznia 2023 r. W złożonych pismach skarżąca wyjaśniła, że była bardzo chora, miała ostre zapalenie oskrzeli, przebywała na zwolnieniu lekarskim. W czasie choroby, a także po jej ustaniu, wnioskodawczyni nie wychodziła z domu, zatem nie miała możliwości spotkania się z prawnikiem, który pomógłby jej sporządzić skargę. Sąd podał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2023 r. wezwano wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych wniosku, przez złożenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] listopada 2022 r., w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. Wnioskodawczyni w wyznaczonym terminie uzupełniła powyższy brak. Dalej, Sąd wskazał, że na wezwanie Sądu o przedłożenie zwolnienia lekarskiego, na którym przebywała w związku z chorobą uniemożliwiającą jej wniesienie skargi oraz o wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu skarżąca przedłożyła wydruki z Platformy Usług Elektronicznych dla Klientów ZUS obejmujące informacje o tym, że wystawione zostały zaświadczenia lekarskie na okres 24.12.2022 – 28.12.2022 o nr [...] oraz na okres 30.12.2022 – 31.12.2022 r. o nr [...]. Skarżąca wyjaśniła przy tym, że ze zwolnienia lekarskiego skorzystała dopiero po tygodniu od dnia rozpoczęcia choroby. Wobec tego, WSA w Gdańsku stwierdził, że z przedłożonych zaświadczeń lekarskich wynika, iż skarżąca pozostawała w niedyspozycji zdrowotnej w okresie od 24.12.2022 do 28.12.2022 i w okresie od 30.12.2022 do 31.12.2022 r. Zdaniem Sądu, o ile okoliczności te usprawiedliwiają brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, który upływał w trakcie trwania jej niedyspozycji, o tyle nie potwierdzają terminowości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), czyli 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu. Sąd I instancji stwierdził, że z przedstawionych przez skarżącą okoliczności wynika, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała najpóźniej w dniu 31 grudnia 2022 r. Skarżąca nie wykazała zaś żadnych okoliczności, które mogłyby to stanowisko podważyć i uprawdopodobnić, że również po ustaniu okresu udokumentowanej niedyspozycji zdrowotnej istniały przeszkody nie do przezwyciężenia, które uniemożliwiły jej aktywność procesową. Wobec powyższego Sąd uznał, że 7-dniowy termin przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a. w niniejszej sprawie upłynął w dniu 9 stycznia 2023 r. W konsekwencji sąd stwierdził, że wniosek skarżącej z dnia 26 stycznia 2023 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jako złożony z przekroczeniem 7-dniowego terminu przewidzianego dla tego typu czynności, należy uznać za spóźniony, co w świetle art. 88 p.p.s.a., obliguje Sąd do jego odrzucenia. Na w/w postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, w którym podniosła argumentację uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Opisała szczegółowo swój ciężki stan zdrowia w okresie Świąt Bożego Narodzenia oraz Nowego Roku i w miesiącu styczniu 2023 r. Wyjaśniła, że w miesiącu styczniu, będąc jeszcze chora chodziła do pracy. Wskazała także na trudną sytuację osobistą i zdrowotną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie, jako nieuzasadnione podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Co więcej, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Zanim jednak Sąd przystąpi do badania okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest wcześniej uwzględnić treść art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym, spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Tak więc w pierwszej kolejności badaniu podlega terminowość złożonego wniosku, a więc czy został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia. Zgodnie bowiem z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w powyższym siedmiodniowym terminie jest warunkiem formalnym rozpoznania wniosku, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie siedmiodniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że nie został dochowany 7 – dniowy termin, o którym mowa w w/w przepisie i odrzucił wniosek. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego jest prawidłowe. Z akt sprawy bezspornie wynika, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu 9 stycznia 2023 r. Skarżąca natomiast wniosek o przywrócenie terminu złożyła w dniu 26 stycznia 2023 r. a zatem ze znacznym uchybieniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. To przekroczenie terminu obligowało Sąd Wojewódzki do odrzucenia wniosku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.