I OZ 36/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 998/21 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 7 lipca 2021 r. nr SKO.WM.441/2424/2021 w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 8 października 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 998/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 7 lipca 2021 r. nr SKO.WM.441/2424/2021 w przedmiocie opłaty adiacenckiej, odrzucił skargę (pkt 1); zwrócił stronie skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt 2). Powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie przez skarżącego jej braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."). Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 998/21, odrzucił zażalenie J.N. na w/w postanowienie. Powodem odrzucenia zażalenia było jego wniesienie po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 194 § 2 p.p.s.a. Powyższe postanowienie z dnia 26 listopada 2021 r. stało się przedmiotem zażalenia J.N. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 998/21, powołując się na § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535), wezwał J.N. do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionego zażalenia w kwocie 100 zł, pod rygorem jego odrzucenia. Powyższe zarządzenie J.N. uczynił przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że wezwanie go do uiszczenia wpisu od zażalenia w niniejszej sprawie jest niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym zażalenia, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Jeżeli zatem przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to w sprawie należy uiścić wpis stały. Jednocześnie w art. 233 p.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, wpis stały od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności, wynosi 100 zł. Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W świetle art. 220 § 3 p.p.s.a., zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Od zasady, iż zażalenie podlega wpisowi, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje wyjątki. Nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 p.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 p.p.s.a.). Ponadto, na podstawie art. 220 § 4 p.p.s.a. wolne od wpisu jest zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych, wymienionych w § 3 tego przepisu, to jest o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. W niniejszej sprawie – dotyczącej ustalenia opłaty adiacenckiej, nieobjętej zakresem przedmiotowym zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych określonym w art. 239 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – J.N. wniósł zażalenie na zarządzenie z dnia 3 stycznia 2022 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 998/21 o odrzuceniu zażalenia z powodu jego wniesienia po terminie. Zażalenie to nie należy do kategorii zażaleń wolnych od wpisu, a zatem na skarżącym spoczywał obowiązek uiszczenia od niego wpisu sądowego. W świetle powołanego § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis stały od zażalenia wynosi 100 zł. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie prawidłowo zastosował w/w przepis, wzywając J.N. do uiszczenia wpisu od zażalenia w wymienionej kwocie. Oznacza to, że skarżący, w związku ze złożonym zażaleniem, zobowiązany był do uiszczenia od niego wpisu sądowego, czego nie uczynił. W niniejszej sprawie J.N. nie zostało również przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto należy wyjaśnić skarżącemu, iż uiszczona przez niego w dniu 20 września 2021 r. kwota 100 zł została przez niego wpłacona tytułem wpisu od wniesionej skargi i na mocy pkt 2 postanowienia z dnia 8 października 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 998/21 została mu zwrócona. W okolicznościach tej sprawy nie można jej zatem zaliczyć na poczet wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 26 listopada 2021 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.