I OZ 383/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-04-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Janina Antosiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekły zły stan zdrowia strony, udokumentowany zaświadczeniami lekarskimi, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jeśli uniemożliwiał stronie koncentrację na wykonywanych czynnościach?Ratio decidendi
Przewlekły zły stan zdrowia strony, udokumentowany zaświadczeniami lekarskimi, który uniemożliwiał stronie koncentrację na wykonywanych czynnościach, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Strona ma obowiązek jedynie uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, a nie go udowodnić. Ponadto, brak formalny polegający na nieuzupełnieniu wymaganej liczby odpisów pism procesowych nie powinien stanowić podstawy do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, zwłaszcza gdy strona osobiście składa pisma i nie została pouczona o brakach.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. A. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Łodzi. Wnioskodawczyni kilkukrotnie nie uzupełniła braków formalnych wniosku, w tym wymaganej liczby odpisów, powołując się na problemy zdrowotne i brak koncentracji. WSA w Łodzi odmówił przywrócenia terminu, uznając, że zły stan zdrowia nie uzasadnia przywrócenia terminu. NSA rozpoznał zażalenie W. A. na postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 779/07 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi W. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił W. A. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 16 kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, iż pismem z dnia 23 czerwca 2008 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku. Zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2008 r. wezwano skarżącą do wskazania okoliczności uzasadniających jej wniosek oraz do uzupełnienia jego braków formalnych, poprzez złożenie sześciu odpisów. W dniu 7 lipca 2008 r., wpłynęło do Sądu pismo skarżącej, w którym podkreśliła ona, iż ma problemy zdrowotne i z tego powodu nie była obecna na rozprawie. Do pisma załączyła zaświadczenie o pozostawaniu pod opieką lekarską. Jednocześnie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych swojego wniosku, w związku z czym pozostawiono go bez rozpoznania. Pismem z dnia 18 sierpnia 2008 r. W. A. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 23 czerwca 2008 r., w którym stwierdziła, iż nieuzupełnienie braków formalnych wniosku nastąpiło z powodu braku należytej koncentracji. Skarżąca przedłożyła także kolejne zaświadczenia lekarskie. Skarżąca wezwana została do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez nadesłanie sześciu jego odpisów. Braki te w zakreślonym terminie nie zostały uzupełnione, co spowodowało pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W dniu 12 listopada 2008 r. W. A. złożyła pismo, w którym wniosła o przywrócenie terminu na złożenie wniosku z dnia 18 sierpnia 2008 r., w którym skarżąca znów powołała się na swój zły stan zdrowia. W dniu 7 stycznia 2009 r. strona uzupełniła braki formalne jej wniosku.
Rozpoznając złożony wniosek Sąd I instancji stwierdził, iż skarżąca nie wykazała, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a powołane przez nią okoliczności, czyli słabe zdrowie, nie uzasadniają przywrócenia uchybionego przez stronę terminu. Sąd odmówił więc uwzględnienia wniosku i przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a.
Zażalenie na to postanowienie wniosła W. A., nie zarzucając orzeczeniu naruszenia prawa i podnosząc jedynie okoliczności związane z postępowaniem przed organami administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a. przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu sadowym możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Okoliczności wskazujące na brak winy muszą zostać przedstawione przez wnioskodawcę, co wynika z art. 87 § 2 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżąca uzasadniała uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 18 sierpnia 2008 r. tym, że z uwagi na zły stan zdrowia nie ma ona dostatecznej koncentracji, aby móc prawidłowo dokonać żądanych od niej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, iż okoliczność ta nie może stanowić przesłanki dla przywrócenia terminu. Stanowisko to uznać trzeba za niezasadne.
Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniem, iż przewlekły zły stan zdrowia W. A., udokumentowany szeregiem zaświadczeń lekarskich, nieuniemożliwiał skarżącej dokonanie czynności w terminie. Podkreślenia wymaga fakt, iż przepisy ustawy P.p.s.a. nie nakładają na stronę obowiązku udowodnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu, a jedynie do ich uprawdopodobnienia, które jest instytucją daleko mniej rygorystyczną. Stwierdzić trzeba, iż - w ocenie Sądu odwoławczego - skarżąca w sposób dostateczny wykazała, że w terminie zakreślonym jej przez Sąd nie była w stanie dokonać żądanej od niej czynności z powodu swego złego stanu zdrowia, który uniemożliwiał jej odpowiednio się skoncentrować na wykonywanych czynnościach. Okoliczność taka, zdaniem Sądu II instancji, może zostać uznana za przesłankę dla przywrócenia uchybionego terminu, gdyż sposób wystarczający uprawdopodabnia brak winy strony w uchybieniu.
Podkreślić trzeba także, iż w przedmiotowej sprawie czynności, których skarżąca nie dokonała w terminie, ograniczały się w istocie do uzupełnienia braków jej wniosków przez złożenie dodatkowych odpisów pism procesowych strony. Stwierdzić należy, iż taki brak formalny, zgodnie z przyjętym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem, w istocie nie uniemożliwia nadania sprawie prawidłowego biegu, a tym samym nie powinien stać się podstawą do pozostawienia bez rozpoznania wniosków W. A. Sąd I instancji winien wziąć pod uwagę tę okoliczność przy ewentualnym przyszłym rozpoznawaniu wniosków strony. Zauważyć trzeba też, iż skarżąca składała wszelkie pisma w postępowaniu osobiście, a nie za pośrednictwem Poczty Polskiej, co winno skutkować pouczeniem jej przy przyjmowaniu pisma w biurze podawczym sądu o zaistniałych brakach, a czego nie dokonano.
Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za niezgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło