I OZ 40/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt III SAB/Lu 14/12 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.H. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Biłgoraju w przedmiocie przekazania odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił J.H. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wniosek strony o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 października 2012 r. z uwagi na nienadesłanie w terminie wniosku na urzędowym formularzu. Wraz ze sprzeciwem od tego zarządzenia skarżący nadesłał wniosek o przywrócenie terminu do wystąpienia z żądaniem przyznania prawa pomocy na formularzu. We wniosku tym strona wskazała, iż nadała pismo zawierające wypełniony formularz w terminie, a przekazanie go po upływie zakreślonego terminu nastąpiło z winy Poczty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż podniesione przez skarżącego okoliczności nie wskazują na brak winy strony w uchybieniu i nie mogą stanowić przesłanki przywrócenia terminu w myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J.H., domagając się jego zmiany i przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż nie widzi swojej winy w uchybieniu terminu, a opóźnienie w przesłaniu pisma wystąpiło z winy Poczty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, jednakże z przyczyn innych niż wskazane w zażaleniu. Art. 243 § 1 ustawy P.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego wynika, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem, a jedynym warunkiem jego dopuszczalności jest wystąpienie z tym żądaniem do chwili zakończenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę oznacza to, że nie istnieje możliwość uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie niemożliwe jest przywrócenie takiego terminu. Nieprawidłowa jest także odmowa przywrócenia takiego terminu, jak to miało miejsce w sprawie niniejszej. Wniosek o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy uznać należy za bezzasadny, a postępowanie w tym zakresie winno być umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a. Zaskarżone postanowienie prowadzi nadto do braku merytorycznego rozpoznania prawidłowo złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem w dniu 23 października 2012 r. wydane zostało zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania. Sąd, mimo skutecznie wniesionego sprzeciwu, do zarządzenia tego w żaden sposób się nie odniósł. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Co prawda uczynił to w dniu 16 października 2012 r. (data stempla pocztowego), czyli po upływie zakreślonego przez Sąd terminu, jednakże należy ponownie zwrócić uwagę, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony w każdym etapie postępowania, aż do czasu zakończenia go prawomocnym wyrokiem. Tym samym niesłusznie referendarz pozostawił bez rozpoznania należycie wypełniony wniosek złożony na urzędowym formularzu. Stosownie bowiem do art. 257 ustawy P.p.s.a. pozostawia się bez rozpoznania jedynie wniosek nie złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, zaś braki, o których mowa w tym przepisie, to takie, które uniemożliwiają rozpoznanie tego wniosku. Wniosek skarżącego został złożony na formularzu, wypełnione zostały wszystkie rubryki i dlatego też nie było podstaw, aby nie rozpoznać go merytorycznie. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za wydane z naruszeniem prawa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.