I OZ 414/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 958/14 odmawiające Gminie W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie. W dniu 12 lutego 2014 r. Gmina W., reprezentowana przez radcę prawnego J. N., wniosła skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod projektowane drogi publiczne, do której to skargi dołączyła wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. Podano, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącej Gminy, a spowodowane było generalnym remontem przylegającej do budynku Urzędu hali widowiskowo – konferencyjnej. W związku z tym konieczne było przeniesienie punktu obsługi interesanta i biura podawczego znajdującego się przy hali. Prace związane z przeniesieniem punktu obsługi zostały zaplanowane do dnia 23 grudnia 2013 r., tak aby można kontynuować remont po przerwie świątecznej. Dzień 23 grudnia 2013 r. był ostatnim dniem przenoszenia całego biura obsługi interesanta i biura podawczego do nowego miejsca. Dzień 24 grudnia 2013 r. był dla Urzędu dniem wolnym. Zarówno demontaż poprzedniego biura obsługi interesanta, wykonanie nowego, jak i przenoszenie sprzętu i wyposażenia wykonywane było przez pracowników wykonawcy. Podano, że pomyłkowo pracownicy wykonawcy wraz z demontowanym biurem zabrali część korespondencji, która wpłynęła do biura podawczego w dniu 23 grudnia 2013 r. Wśród dokumentów znajdowała się również decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2013 r. Powyższa korespondencja nie została wpisana do książki korespondencji wpływającej, stąd Gmina nie miała świadomości, że taka decyzja wpłynęła i zaczął biec termin do jej zaskarżenia. W dniu 7 lutego 2014 r. pracownicy wykonawcy zwrócili Gminie omyłkowo zabrane dokumenty, w tym wskazaną decyzję. W dniu 10 lutego 2014 r. decyzja została przekazana pełnomocnikowi w celu sporządzenia skargi. W związku z powyższym zachowany został termin 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem skarżącej Gminy uchybienie terminu nastąpiło z winy osób trzecich, za których działania Gmina nie może ponosić odpowiedzialności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 958/14, odmówił Gminie W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi uznając, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu. Zdaniem Sądu fakt remontu Urzędu skarżącej gminy, czego konsekwencją stał się brak kontroli nad wpływającą do urzędu korespondencją nie stanowi przyczyny uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2013 r. Na to postanowienie zażalenie złożyła Gmina W., reprezentowana przez radcę prawnego J. N., podnosząc, że zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wskazano, że przy prowadzeniu remontu w budynku urzędu Gminy zorganizowanie przenoszenia punktu obsługi interesanta zostało dokonane w sposób zapewniający prawidłowy obieg dokumentów. Zaś uchybienie terminowi nie było zaniedbaniem pracownika Urzędu skarżącej Gminy, lecz pracownika wykonawcy, na którego działania skarżąca Gmina nie miała żadnego wpływu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl zaś postanowień art. 87 § 1 i § 2 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest obowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4) W związku z powyższym stwierdzić należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie został zachowany termin określony w art. 87 § 1 powołanej ustawy, zatem rozważaniu podlega kwestia, czy skarżąca Gmina uchybiła terminowi bez swojej winy, to jest, czy spełniona również została przesłanka określona w art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Raz jeszcze podkreślić należy, że zgodnie z art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 tej ustawy. Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wobec tego kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa. Wobec tego uznać należy, że wskazane przez skarżącą Gminę okoliczności, że uchybienie terminu do złożenia skargi spowodowane było remontem urzędu skarżącej gminy nie wypełnia przesłanek przywrócenia uchybionego terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.