I OZ 437/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. B., M. R., E. D. i A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 152/25 o odrzuceniu skargi E. B., M. R., E. D. i A. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 lutego 2022 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części nieruchomości postanawia: 1) sprostować z urzędu postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 152/25 w ten sposób, że w jego komparycji w miejsce błędnie wpisanej daty decyzji Wojewody Mazowieckiego: "8 lutego 2022 r." wpisać poprawnie: "28 lutego 2022 r."; 2) oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 152/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. B., M. R., E. D. i A. T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy zwrotu części nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. wnieśli skargę na opisaną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 lutego 2022 r. W skardze zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 7 marca 2025 r. odmówiono skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę wyjaśnił, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się awizowana przesyłka kierowana do ówczesnego pełnomocnika skarżących, zawierająca zaskarżoną decyzję. Z naniesionych na przesyłce adnotacji wynika, że w dniu 8 marca 2022 r. operator pocztowy po raz pierwszy awizował przesyłkę. W dniu 16 marca 2022 r. dokonana została powtórna awizacja przesyłki. W dniu 23 marca 2022 r. nastąpił zwrot awizowanej przesyłki do nadawcy, z adnotacją: "zwrot, nie podjęto w terminie". W opisanej sytuacji, zdaniem Sądu, uznać należy, że doręczenie zastępcze zaskarżonej decyzji nastąpiło w dniu 22 marca 2022 r., stosownie do treści art. 44 § 4 K.p.a. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął zatem z dniem 21 kwietnia 2022 r. Skarga została zaś nadana w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 11 grudnia 2024 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli skarżący, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na niezachowanie terminu do jej wniesienia i uznanie, że nie zaistniały podstawy do przywrócenia terminu, podczas gdy pełnomocnik skarżących uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu tego terminu, z uwagi na co termin ten powinien był zostać przywrócony, a skarga przyjęta do rozpoznania. Mając na uwadze powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z kolei, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Ustawodawca połączył zatem określone skutki prawne (możliwość wniesienia skargi) ze skutecznym doręczeniem stronie rozstrzygnięcia w sprawie. Zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 40 § 1 K.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika (§ 2). Ponadto, w myśl art. 42 § 1 K.p.a. osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 K.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (art. 44 § 1 K.p.a.). W takiej sytuacji zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy - art. 44 § 4 K.p.a. Przepis art. 44 K.p.a. umożliwia zatem osiągnięcie w toku postępowania skutku doręczenia, warunkującego sprawność i prawną skuteczność podejmowanych przez organ czynności. Stwarza możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia przez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 lutego 2022 r. skierowana została do pełnomocnika skarżących J. B. na wskazany przez niego w piśmie z dnia 29 lipca 2020 r. adres i doręczona w trybie art. 44 § 1-4 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając skuteczność doręczenia ww. decyzji dokonanego we wskazanym trybie stwierdza, że było ono prawidłowe. Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie, w której przedmiotowa decyzja została przesłana pełnomocnikowi skarżących oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana - pierwszy raz w dniu 8 marca 2022 r. i po raz drugi w dniu 16 marca 2022 r. W konsekwencji właściwie Sąd I instancji stwierdził, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 21 kwietnia 2022 r., z uwagi na to, że doręczenie zastępcze zaskarżonej decyzji nastąpiło w dniu 22 marca 2022 r. Wobec tego, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiono w dniu 11 grudnia 2024 r. zasadnie przyjęto, że w sprawie doszło do przekroczenia terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że okoliczności związane z ewentualnym brakiem winy skarżących w uchybieniu terminu do wniesienia skargi nie mogły wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Stanowiły one natomiast przedmiot rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w odrębnym postępowaniu incydentalnym. Postanowieniem z dnia 7 marca 2025 r. odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie skarżący nie wnieśli zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem stało się ono prawomocne. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji. Na podstawie art. 156 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował zaskarżone postanowienie wobec błędnego określenia w jego komparycji daty decyzji Wojewody Mazowieckiego.