I OZ 498/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 121/18 odrzucające skargę w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Rektora [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 121/18 (dalej postanowienie z 28 marca 2018 r.) w sprawie ze K. K. (dalej skarżący) na postanowienie z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] (dalej postanowienie z [...] stycznia 2018 r.) Rektora [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich: 1. odrzucił skargę; 2. nakazał wypłacić skarżącemu z funduszu Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 200 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu postanowienia z 28 marca 2018 r. Sąd I instancji wskazał, że skarżący dnia 10 stycznia 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Rektora [...] z [...] stycznia 2018 r. Skarga została wniesiona w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem platformy ePUAP i opatrzona podpisem elektronicznym. Skarga nie została podpisana przez skarżącego własnoręcznie. Zarządzeniami z dnia 12 lutego 2018 r. Przewodniczący Wydziału III wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez jej podpisanie, bądź nadesłanie (za pośrednictwem poczty) podpisanego egzemplarza skargi i do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł (w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi). Odpisy owych zarządzeń doręczono skarżącemu dnia 2 marca 2018 r. (k. 13 akt sądowych). Pismem procesowym z 5 marca 2018 r. ustanowiony przez skarżącego profesjonalny pełnomocnik przedłożył do akt sprawy poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię skargi K. K. z 10 stycznia 2018 r., wniesionej w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego podpisem elektronicznym. Złożony dokument nie został podpisany przez skarżącego osobiście. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego złożył pełnomocnictwo procesowe do reprezentowania skarżącego, dowód uiszczenia należnego wpisu sądowego i dowód uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, powołując art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej ppsa (brak uzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi); stosownie do art. 232 §1 pkt 1 ppsa WSA z urzędu zwrócił skarżącemu uiszczony wpis. WSA stwierdził, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi przez podpisanie wniesionej skargi bądź nadesłanie jej podpisanego egzemplarza w zakreślonym terminie. Sąd I instancji uznał, że przedłożenie przez ustanowionego przez skarżącego profesjonalnego pełnomocnika poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu skargi złożonej w formie dokumentu elektronicznego i opatrzonego podpisem elektronicznym nie można uznać za uzupełnienie braku formalnego, do uzupełnienia którego został wezwany skarżący. Każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 ppsa). Podpis winien być własnoręczny z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 ppsa, które w niniejszej sprawie nie występują. Przywołując uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2014 r., I OPS 10/13 (publ. www.cbois.nsa.gov.pl) Sąd I instancji stwierdził, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym, w rozumieniu art. 3 pkt 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017 r. poz. 570), jest niedopuszczalne. Wzywając do uzupełnienia braku formalnego przedmiotowej skargi Sąd zobowiązał skarżącego do jej podpisania lub też złożenia jej podpisanego egzemplarza, a nie jak to uczynił pełnomocnik skarżącego, do nadesłania odpisu wniesionej skargi poświadczonej za zgodność z oryginałem (k. 1-4, 10-13, 14-19, 21, 23-24 akt sądowych). Zażalenie wywiódł K. K., reprezentowany przez adw. M. K., zarzucając postanowieniu z 28 marca 2018 r. naruszenie art. 58 § 1 ust. 3 ppsa przez odrzucenie skargi na skutek uznania przez WSA w Łodzi, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi w postaci podpisania skargi, bądź nadesłania podpisanego egzemplarza skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik skarżącego w terminie zakreślonym przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi złożył poświadczony za zgodność z oryginałem odpis skargi, opatrzony własnoręcznym podpisem, co powoduje, że brak formalny skargi został usunięty i nie zachodziły podstawy do jej odrzucenia. Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; zasądzenie od Rektora [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (k. 31-33 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z art. 57 § 1 ppsa wynika, że skarga winna odpowiadać wszelkim wymaganiom, jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym, a zatem winna spełniać określone warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 ppsa. Jednym z tych wymagań jest podpis strony lub jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 ppsa). Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ppsa). Rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela ustaleń Sądu I instancji. Skarżący złożył skargę, za pośrednictwem platformy internetowej ePUAP, która nie została opatrzona własnoręcznym podpisem skarżacego. Skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia, przez podpisanie skargi, bądź nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi oraz uiszczenie wpisu sądowego. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak fiskalny skargi oraz uzupełnił brak formalny skargi (5 marca 2018 r., k. 12, 14, 19 akt sądowych). Przedłożył bowiem do akt sprawy kopię wniesionej dnia 10 stycznia 2018 r. skargi (na której znajduje się dodatkowo kopia podpisu pełnomocnika skarżącego), która została potwierdzona za zgodność z oryginałem oraz opatrzona została własnoręcznym podpisem pełnomocnika skarżącego (postanowienie NSA z 21.6.2017 r. I OZ 993/17, cbois). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie, celem nadania biegu sprawie. Wobec jednoznacznego brzmienia art. 203 pkt 1 ppsa nie można przyjąć, że na podstawie tego przepisu stronie, która wniosła zażalenie, należy się od organu zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania zażaleniowego, również w przypadku, gdy w wyniku uwzględnienia zażalenia zostało uchylone postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postanowieniu nie zamieścił rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.