I OZ 501/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 69/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 6 listopada 2024 r., nr PS-V.8640.171.2024.MN w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. . Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 69/25 wezwano skarżącego W.S. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2025 r. w kwocie 100 złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2023 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia. Podnosił w uzasadnieniu, że z uwagi na przedmiot postępowania, jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje za uwzględnienie. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Od tej zasady ustawodawca wprowadził wyjątki dwojakiego rodzaju. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części. W katalogu spraw wymienionych w art. 239 § 1 p.p.s.a., w których strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych wymienione zostały m.in. sprawy dotyczące statusu bezrobotnego (art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.). Zwolnienie takie rozciąga się przy tym na całe postępowanie, w tym postępowania wpadkowe. W rozpoznawanej sprawie skargą została objęta decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia 6 listopada 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Wrzesińskiego z dnia 13 września 2024 r. orzekającą o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 31 lipca 2024 r. Przedmiotowa sprawa mieści się zatem w katalogu spraw wymienionych w art. 239 § 1 lit. b) p.p.s.a., w których strona jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Brak było zatem podstaw prawnych do wzywania skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 19 maja 2025 r. Wobec powyższego należy uznać, że zaskarżone zarządzenie nie było prawidłowe. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.