I OZ 506/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 479/16 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. Ś. i T. Ś. na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] w przedmiocie usunięcia przeszkody lotniczej postanawia: oddalić zażalenie. Decyzją o nieokreślonej dacie Nr [...] Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy wydaną przez siebie w dniu [...] września 2014 r. decyzję nr [...] w przedmiocie usunięcia przeszkody lotniczej. Ww. orzeczenie zostało doręczone ustanowionemu przez skarżących pełnomocnikowi w dniu 20 lutego 2015 r. Na wyżej wymienioną decyzję Nr [...] J. Ś. i T. Ś. złożyli w dniu [...] stycznia 2016 r. skargę na ww. decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazywali, że skarga pierwotnie została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 18 marca 2015 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd przesłał skargę do Ministra Obrony Narodowej w dniu 27 marca 2015 r. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2595/15) odrzucił skargę J. Ś. i T. Ś. na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] jako wniesioną po terminie. Skarżący podnosili, że uchybienie terminu do wniesienia ww. skargi spowodowane było tym, że pracownik kancelarii ustanowionego przez nich pełnomocnika, błędnie zaadresował kopertę zawierającą skargę. W ich ocenie, pomyłka pracownika kancelarii nie powinna wywoływać negatywnych skutków dla samych skarżących i to tak dalece idących, jak pozbawienie ich prawa do sądu. Skarżący dopełnili maksimum staranności w przygotowaniu skargi, gdyż zlecili jej sporządzenie profesjonalnemu pełnomocnikowi. Tym samym mogli oczekiwać, że skarga zostanie złożona skutecznie. Do skargi załączony został dokument potwierdzający wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez skarżących r.pr. R. C. z dniem [...] stycznia 2016 r. Oddalając ww. wniosek, Sąd Wojewódzki – powołując się na treść art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) dalej "p.p.s.a."– uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności. Zdaniem Sądu, podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu okoliczność, nie mogła świadczyć o braku winy strony skarżącej w uchybieniu ww. terminu. Nie można bowiem uznać, że omyłkowe nadanie przesyłki bezpośrednio na adres sądu przez pracownika kancelarii pełnomocnika skarżących było zdarzeniem nagłym czy też zdarzeniem od tej strony niezależnym, za które nie ponoszą oni odpowiedzialności. Uchybienie polegające na błędnym wysłaniu skargi przez pracownika kancelarii pełnomocnika skarżącej, zamiast do organu, którego decyzja była przedmiotem skargi, bezpośrednio do Sądu – należało uznać za działanie posiadające znamiona winy, wyrażającej się w braku zachowania szczególnej staranności, jakiej można i należy wymagać od zawodowego pełnomocnika. Sąd podkreślił, że pełnomocnik, wykonując daną czynność (niezależnie od tego, czy wykonuje ją osobiście, czy wyręcza się przy jej wykonaniu inną osobą) ponosi odpowiedzialność za to, aby czynność ta została dokonana z zachowaniem wymaganej staranności. Oznacza to, że obciąża go choćby najmniejsza niestaranność osoby, której wykonanie danej czynności powierzył. Profesjonalny pełnomocnik, dochowując szczególnej staranności, powinien był sprawdzić, czy przesyłka zaadresowana została prawidłowo. Działanie takie pozwoliłoby na wykrycie popełnionej omyłki w tym zakresie i jej skorygowanie umożliwiające prawidłowe i terminowe nadanie skargi, a w konsekwencji stanowiłoby wypełnienie ciążącego na pełnomocniku skarżącej, jako profesjonaliście, obowiązku szczególnej staranności i dbałości o interesy mocodawcy. J. Ś. i T. Ś., w zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zakwestionowali jego prawidłowość. Minister Obrony Narodowej, w odpowiedzi na zażalenie, wnosił o jego oddalenie jako nieuzasadnionego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę (oraz jej pełnomocnika) szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia po ww. kątem należało uznać wyrażone przez Sąd I instancji stanowisko za prawidłowe. We wniosku nie uprawdopodobniono bowiem okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Należy bowiem wskazać, iż ustanowienie przez stronę zawodowego pełnomocnika ma na celu należyte zabezpieczenie przysługujących jej praw. Nierzetelne wykonywanie przez niego swoich obowiązków, poprzez które należy także uznać pracę podległych mu pracowników, obciąża samą stroną. Takie zachowanie nie może zaświadczyć braku winy w działaniu. Z powyższych przyczyn uznać należy, że błędne zaadresowanie koperty ze skargą świadczy w okolicznościach niniejszej sprawy o braku należytej staranności pełnomocnika przy dokonywaniu czynności procesowych, a zatem nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.