I OZ 508/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 367/12 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie W dniu 5 maja 2012 r. (data stempla pocztowego) T. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości – działki nr [...], położonej w K. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Ke 367/12. Dnia 5 maja 2012 r. (data stempla pocztowego) skargę na tę samą decyzję Wojewody Świętokrzyskiego złożyła również M. Z. Jej skarga została zarejestrowana pod odrębną sygnaturą II SA/Ke 368/12. Zarządzeniem z dnia 29 maja 2012 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wezwał T. D. do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 200 zł. Do uiszczenia wpisu od skargi na tę samą decyzję z dnia [...] marca 2012 r. została również wezwana M. Z. W zażaleniu na zarządzenie z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 367/12 T. D. wskazała, że pisma składane przez nią i M. Z. zawierają wspólne stanowisko w sprawie tej samej nieruchomości. Skoro zatem skargę na tę samą decyzję złożyła zarówno ona jak i M. Z., to każda ze skarżących powinna być wezwana do uiszczenia wpisu jedynie w wysokości po 100 złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, w przedmiocie nieruchomości wynosi 200 zł. Zasadnie zatem Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach określił wpis w tej właśnie wysokości, bowiem zaskarżona decyzja dotyczy zajęcia nieruchomości, a zatem przedmiotu, który mieści się we wskazanej kategorii spraw, a jednocześnie sprawa ta nie jest objęta wpisem stosunkowym. Do rozważenia pozostaje jednak kwestia zasadności wezwania skarżącej do uiszczenia odrębnego wpisu w wysokości 200 zł i to w sytuacji gdy do uiszczenia wpisu w takiej samej kwocie została zobowiązana również M. Z., a przy tym obie skarżące wniosły wprawdzie odrębne skargi, ale złożyły je na tę samą decyzję dotyczącą- jak można wywnioskować z akt sprawy jednej nieruchomości stanowiącej ich współwłasność. Stosownie do treści art. 51 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270- dalej powoływana jako P.p.s.a.), kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Cytowany przepis wprowadza instytucję współuczestnictwa kilku skarżących w jednej sprawie. Współuczestnictwo to zachodzi, gdy stroną skarżącą jest nie jeden, lecz dwa lub więcej podmiotów. Podmioty te mogą występować w jednej sprawie w charakterze strony tylko wówczas, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu czy przewlekłości postępowania. Niewątpliwie skorzystanie z formy współuczestnictwa w sytuacji określonej w art. 51 P.p.s.a. jest uprawnieniem strony a nie jej obowiązkiem. Jednakże fakt, że skarżący wnieśli odrębne skargi na przykład na tę samą decyzję, nie oznacza, że skargi te powinny być odrębnie zarejestrowane i rozpoznane. Należy bowiem mieć na uwadze regulację zawartą w art. 111 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Z zestawienia art. 51 i art. 111 § 1 P.p.s.a. wynika, że w każdej sytuacji, w której skarżący nie skorzystali z przysługującej im formy współuczestnictwa przewidzianej w art. 51 P.p.s.a., sąd administracyjny zobowiązany jest z urzędu do połączenia spraw, które mogły być objęte jedną skargą (postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt II GSK 255/08). Zwrócić ponadto trzeba uwagę na treść art. 214 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w postępowaniu sądowoadministracyjnym do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (§ 1), z tym że pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne podlega jednej opłacie, w przeciwnym bowiem razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (§ 2 ). Przepis § 2 art. 214 P.p.s.a. ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas gdy uprawnienia lub obowiązki dwóch (kilku) osób związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku wspólnych uprawnień i obowiązków współwłaścicieli nieruchomości, którzy wywodzą swój interes prawny z prawa własności nieruchomości. Opłata sądowa obciąża wówczas skarżących solidarnie, a nie każdego z nich w pełnej wysokości. Skarżący – zobowiązani solidarnie- mogą uiścić stosowny wpis razem albo wpłaty takiej może dokonać (w całości) jedna osoba. Uiszczenie wpisu przez jednego ze skarżących zwalnia pozostałych z obowiązku uiszczenia tej należności. Odmienna natomiast sytuacja ma miejsce w przypadku współuczestnictwa formalnego, kiedy to występuje taka sama podstawa faktyczna, a nie wspólność praw i obowiązków skarżących, czyli chodzi jedynie o takie samo a nie o to samo uprawnienie. Wówczas każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 601). Z tych względów należy dojść do wniosku, że skargi niezależnie od tego czy zostały wniesione w jednym piśmie czy też w kilku pismach (w sytuacji o jakiej mowa w art. 51 i art. 111 § 1 P.p.s.a.) podlegają odrębnemu wpisowi w pełnej wysokości od każdego ze skarżących, tylko w przypadkach przewidzianych w art. 214 § 2 zdanie drugie P.p.s.a. Wobec powyższego wzywając do wpisu, sąd zobowiązany jest wyjaśnić czy prawa i obowiązki skarżących są wspólne, a tym samym czy zastosowanie ma art. 214 § 2 P.p.s.a. zdanie pierwsze czy też zdanie drugie tego przepisu. Z uwagi na niemożność dokonania w niniejszej sprawie ustaleń we wskazanym wyżej zakresie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone zarządzenie.