I OZ 51/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1245/10 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie ze skargi F.O. o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 446/09 postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił F.O., reprezentowanemu przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 13 stycznia 2011 r., którym oddalono skargę strony o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w dniu 13 stycznia 2011 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie odpisu powyższego wyroku, który doręczony został mu w dniu 25 stycznia 2011 r. W tym też dniu strona zwróciła się z żądaniem sporządzenia uzasadnienia orzeczenia. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2011 r. odmówiono sporządzenia uzasadnienia. Równolegle Sąd rozpoznawał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2011 r. ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, który w dniu 31 maja 2011 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Jako przyczynę uchybienia wskazano fakt ustanowienia pełnomocnika po upływie terminu do wystąpienia z żądaniem sporządzenia uzasadnienia i nieświadomość skarżącego o konieczności złożenia wniosku w tym przedmiocie. Odmawiając przywrócenia terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w jego ocenie powołane przez stronę okoliczności nie mogą stanowić przesłanki przywrócenia, nie wskazują bowiem na brak winy skarżącego w uchybieniu. Sąd podkreślił, iż F.O. pouczony został w zawiadomieniu o terminie rozprawy, która odbyła się w dniu 13 stycznia 2011 r., o tym, iż w przypadku oddalenia skargi uzasadnienie wyroku sporządzane jest na wniosek strony, złożony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia orzeczenia. Sąd zauważył przy tym, iż skarżący wniosek taki złożył, jednakże uczynił to po upływie ustawowego terminu. Ponadto Sąd podkreślił, że F.O. jest stroną wielu postępowań, zatem ma wiedzę odnośnie skutków nieterminowego dokonywania czynności procesowych. Z uwagi na powyższe Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniósł F.O., reprezentowany przez radcę prawnego z urzędu, domagając się zmiany zaskarżonego orzeczenia i przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego domagał się przyznania mu wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, udzieloną z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia jego autor podkreślił, iż w niniejszej sprawie ustanowienie pełnomocnika nastąpiło już po upływie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a skarżący nie wiedział, iż wniosek o wydanie odpisu wyroku nie spowoduje sporządzenia uzasadnienia, które jest elementem niezbędnym do wystąpienia ze skargą kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu możliwe jest tylko wtedy, gdy uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Z kolei art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, iż ciężar wykazania braku winy spoczywa na stronie, która domaga się przywrócenia i która winna we wniosku wskazać okoliczności uprawdopodabniające brak swojej winy w uchybieniu. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż F.O. – powołując się na swoją niewiedzę oraz kwestię długotrwałej procedury w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu – nie wykazał, aby uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 13 stycznia 2011 r. nastąpiło bez jego winy. Stanowisko to uznać trzeba za zasadne. Zgodzić się bowiem trzeba z Sądem I instancji, iż okoliczności, na jakie powołał się skarżący nie mogły stanowić przesłanki przywrócenia terminu. Zauważyć należy, iż F.O. złożył – sporządzony osobiście – wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednakże uczynił to po upływie ustawowego terminu. Nie można więc przyjąć, iż nie wiedział on o konieczności wystąpienia z takim wnioskiem, szczególnie wobec faktu, iż pouczony został on o takim wymogu w zawiadomieniu o terminie rozprawy. Skoro więc nie istniały przeszkody w złożeniu przez skarżącego właściwego wniosku w terminie – a podkreślenia wymaga fakt, że do dokonania tej czynności nie jest wymagana pomoc profesjonalnego pełnomocnika – to nie można uznać, aby okoliczności, na jakie powołał się ustanowiony w sprawie pełnomocnik, przemawiały za przywróceniem uchybionego terminu. Skarżący – wbrew twierdzeniom działającego w sprawie radcy prawnego – wydaje się rozumieć pouczenia udzielane mu przez Sąd (złożył bowiem wniosek, uchybiając przy tym terminowi), a jego niepełnosprawność nie stanowiła przeszkody w terminowym dokonywaniu wcześniejszych czynności w postępowaniu. Ponadto, jak zauważył to Sąd I instancji, F.O. jest stroną licznych, inicjowanych przez siebie, postępowań, zatem nie można przyjąć za prawdziwe twierdzenia zawartego w zażaleniu, iż nie jest świadom skutków podejmowanych przez siebie działań lub zaniechań w dokonywaniu czynności procesowych. Uznać zatem trzeba, iż strona nie zachowała należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw, a wskazane przeszkody nie należały do nie dających się przezwyciężyć, zatem nie można było przyjąć, iż niezłożenie wniosku w terminie nastąpiło bez winy strony. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego, ustanowionego z urzędu, o przyznaniu mu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną, należnego mu od Skarbu Państwa, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż stosownie do art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) następuje to przed wojewódzkim sądem administracyjnym, który jest w tym przedmiocie Sądem pierwszej instancji. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) pełnomocnik skarżącego złoży temu Sądowi stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.