I OZ 524/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 października 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 540/21 o odrzuceniu skargi M. K. w sprawie ze skargi M. K., I. P., E. L., A. P., M. K., A. K. i E. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. K. na opisaną w sentencji decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik skarżących został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictw procesowych lub jego uwierzytelnionych odpisów do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W wykonaniu tego wezwania pełnomocnik nadesłał zwykłą kserokopię pełnomocnictwa udzielonego mu przez skarżącą M. K., bez uwierzytelnienia tego dokumentu. Na kopii tej brak jest bowiem zarówno pieczęci "za zgodność z oryginałem", podpisu pełnomocnika, jak i oznaczenia miejsca oraz daty uwierzytelnienia. Braki te powodują, że nadesłany dokument nie posiada elementów wymaganych prawem i w rzeczywistości w ogóle nie został uwierzytelniony. W konsekwencji, Sąd I instancji uznał, że pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego polegającego na przedłożeniu pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej M. K. i z tego względu odrzucił jej skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik M. K. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 49 § 1 w zw. z art. 37 § 1 i art. 46 § 3 P.p.s.a. Autor zażalenia wskazał, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się stosowne pełnomocnictwo do reprezentowania M. K., stąd skarga nie była obarczona brakiem formalnym. Zarzucił również, że Sąd zaniechał powtórnego wezwania pełnomocnika do złożenia właściwego pełnomocnictwa, w sytuacji gdy doszło do niezawinionego przez pełnomocnika zdarzenia, polegającego na przekazaniu Sądowi sześciu poprawnie uwierzytelnionych pełnomocnictw oraz jednego pełnomocnictwa (do reprezentowania M. K.) bez stosownego uwierzytelnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W niniejszej sprawie pełnomocnik nie dołączył do akt sprawy sądowej pełnomocnictwa ani jego uwierzytelnionego odpisu przy pierwszej czynności procesowej, jaką było wniesienie skargi. Z tego względu został wezwany o uzupełnienie tego braku. Stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do regulacji art. 49 § 1 P.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W art. 46 P.p.s.a. uregulowano, jakie warunki musi spełniać każde pismo procesowe, w tym skarga. Z art. 46 § 3 P.p.s.a. wynika zaś, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Nie ulega więc wątpliwości, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu jest obligatoryjne, niezależnie od zakresu pełnomocnictwa, które znajduje się w aktach administracyjnych. O ile przy poprzednim stanie prawnym sporadycznie pojawiały się w orzecznictwie argumenty za przyjęciem, że - czy to z uwagi na art. 133 § 1 P.p.s.a., czy z uwagi na względy ekonomiki procesowej - wystarczające jest pełnomocnictwo do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi znajdujące się w aktach administracyjnych, a więc że brak pełnomocnictwa w aktach sprawy sądowej nie jest brakiem formalnym uniemożliwiającym rozpoznanie sprawy w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a., o tyle przy nowym brzmieniu art. 46 § 3 P.p.s.a. - obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., a nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) – takie stanowisko jest nieuprawnione. Przed nowelizacją przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Nie zawierał zatem sprecyzowania, że chodziło o złożenie pełnomocnictwa przed sądem, co stało się źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Również złożenie pełnomocnictwa do innej sprawy sądowej lub administracyjnej, z którego treści wynika ogólne upoważnienie dla pełnomocnika do reprezentowania danej strony w postępowaniach sądowoadministracyjnych, nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 P.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Skoro złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to Sąd I instancji zasadnie wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie. Na wezwanie WSA pełnomocnik przedłożył poświadczone za zgodność z oryginałem kopie pełnomocnictw udzielonych mu przez pozostałych sześciu skarżących oraz kserokopię pełnomocnictwa udzielonego mu przez skarżącą M. K., bez uwierzytelnienia tego dokumentu. Pełnomocnictwo to nie czyniło zadość wymogom dokumentu, który winien być przedłożony w oryginale bądź jako uwierzytelniony odpis. W tej sytuacji, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., albowiem wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi M. nie zostało wykonane. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.