I OZ 539/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SO/Lu 2/11 w sprawie z wniosku P.M. o wymierzenie grzywny Rektorowi – Komendantowi Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wymierzenia Rektorowi – Komendantowi Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., za nieprzekazanie w terminie skargi P.M. wraz z odpowiedzią na tę skargę oraz aktami sprawy. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż w dniu 2 grudnia 2010 r. P.M. złożył za pośrednictwem Rektora skargę (która do organu wpłynęła w dniu 6 grudnia 2010 r.) na decyzję odmawiającą przyjęcia skarżącego na dwunastomiesięczny kurs dla absolwentów wyższych uczelni – kandydatów na żołnierzy zawodowych. Organ skargę tę przekazał Sądowi w dniu 14 grudnia 2010 r. (data wpływu do Sądu), jednakże nie załączył do niej odpowiedzi, nie przekazał też akt administracyjnych sprawy. Wykonując wezwanie Sądu do uzupełnienia powyższych braków organ, w dniu 11 stycznia 2011 r. przesłał ponownie skargę strony, dołączając do niej odpowiedź oraz akta administracyjne, które uzupełnione zostały kolejnym pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, odmawiając wymierzenia grzywny, uznał, iż w przedmiotowej sprawie istotnie doszło do uchybienia terminu z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednakże uchybienie to było nieznaczne. Sąd podkreślił też, że wymierzenie organowi grzywny ma charakter dyscyplinująco – restrykcyjny i uzależnione jest od okoliczności danej sprawy, a w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P.M., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia lub jego zmiany, zwrotu uiszczonego wpisu oraz zbadania, czy w przedmiotowej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania z uwagi na niewłaściwe umocowanie pełnomocnika organu. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 55 § 2 oraz art. 83 § 1 i 3 ustawy P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, iż organ wypełnił obowiązek ciążący na nim w myśl art. 54 § 2 P.p.s.a. i przyjęcie, że termin do wykonania tego obowiązku upływał w dniu 5 stycznia 2011 r. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podkreślił, iż jego skarga złożona została w dniu 2 grudnia 2010 r. (dzień nadania jej w urzędzie pocztowym), zatem trzydziestodniowy termin do przesłania tej skargi upływał z dniem 2 a nie 5 stycznia 2011 r. jak błędnie przyjął Sąd. Ponadto, zdaniem skarżącego, art. 55 § 1 P.p.s.a. nakłada na sąd przymus wymierzenia grzywny w każdym przypadku uchybienia przez organy terminowi, o jakim mowa w art. 54 § 2 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zbadać należy zarzut nieważności postępowania, jaki skarżący postawił w zażaleniu. Art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi między innymi wówczas, gdy pełnomocnik strony był nienależycie umocowany. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. W aktach sprawy znajduje się bowiem pełnomocnictwo, jakiego udzielił Rektor – Komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie radcy prawnemu Jarosławowi Makarewiczowi, mocujące pełnomocnika do działania w imieniu Komendanta w sprawie ze skargi P.M.. Nie można więc przyjąć, aby strona nie była właściwie reprezentowana, a co za tym idzie za niezasadny uznać należy zarzut nieważności postępowania w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów, zauważyć trzeba, iż nie znajdują one usprawiedliwienia. Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy, tj. przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Za zasadne trzeba uznać stanowisko Sądu I instancji, że grzywna, o jakiej mowa w powyższym przepisie ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco – restrykcyjny. Na przyjęcie innego charakteru grzywny wskazanej w art. 55 § 1 P.p.s.a. nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 tej ustawy. Art. 55 § 1 P.p.s.a. zawiera stwierdzenie, iż w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że wyłączną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a., do których należy przekazanie przez organ skargi, akt sprawy, odpowiedzi na skargę, przy czym wszystkie te dokumenty winny być przedstawione sądowi w terminie 30 dni. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Komendantowi Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie, stosownie do art. w art. 54 § 2 P.p.s.a., organ ten miał obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. Obowiązek ten organ wypełnił. Wprawdzie istotnie przekazanie to nastąpiło z uchybieniem terminu wynikającego z 54 § 2 P.p.s.a., jednakże – jak zauważył to Sąd I instancji – uchybienie to było nieznaczne, bowiem termin do przekazania skargi upływał w dniu 5 stycznia 2011 r. Błędnie skarżący wskazał, iż upływ terminu miał miejsce 2 stycznia 2011 r., gdyż zgodnie z art. 83 § 2 P.p.s.a. gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu wolnym od pracy. W tym przypadku byłby to poniedziałek, 3 stycznia 2011 r. Ponadto zauważyć należy, iż restrykcyjny charakter art. 55 § 1 P.p.s.a. sprzeciwia się liczeniu terminu od dnia wniesienia skargi, czyli od daty nadania przesyłki pocztą, co niewątpliwie obciążałoby organ. Zatem prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż trzydziestodniowy termin upływał 5 stycznia 2011 r. Przekazanie odpowiedzi, a następnie akt administracyjnych w dniu 11 stycznia 2011 r. Sąd I instancji prawidłowo ocenił jako stosunkowo niewielką zwłokę. Zważywszy zaś na dyscyplinująco – restrykcyjny charakter środka przewidzianego w art. 55 § 1 P.p.s.a. oraz fakultatywny obowiązek Sądu orzeczenia o wymierzeniu grzywny, ocenę Sądu I instancji, iż wobec wykonania obowiązku odpadła funkcja dyscyplinująca kary, należy uznać za trafną. Na zaniechanie wymierzenia grzywny jako środka represyjnego miało wpływ, wg. oceny Sądu, nieznaczne opóźnienie oraz brak negatywnego wpływu na sytuację procesową strony. Ocena Sądu I instancji, któremu ustawodawca przyznał fakultatywne uprawnienie do wymierzenia grzywny – przy istniejących w sprawie okolicznościach, uwzględnionych w uzasadnieniu zaskarżonego postępowania, nie naruszała prawa. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.