I OZ 540/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 12 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 300/25 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 13 listopada 2024 r. nr KR II R 62/22 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 czerwca 2025 r. odmówił A. B. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 12 maja 2025 r. odrzucił skargę A .B. (dalej: skarżący) na opisaną w komparycji decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji warszawskich w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji. Pismem z 27 maja 2025 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazując, że "nie jest w stanie logicznie wyjaśnić powodów z jakich nie wysłał zredagowanego i wydrukowanego pisma do WSA zawierającego numer PESEL". Skarżący podał, że być może ze względu na wiek i zmęczenie tą sprawą doszło do niezawinionego przeoczenia. Odmawiając przywrócenia uchybionego terminu Sąd I instancji uznał, że w sprawie nie zaistniały obiektywne, występujące bez woli skarżącego, okoliczności, które mimo dołożenia przez niego odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności w terminie. Skarżący sam przyznał, że nie jest w stanie logicznie wyjaśnić, z jakich powodów nie wysłał zredagowanego i wydrukowanego pisma do WSA zawierającego jego numer PESEL. W ocenie Sądu I instancji, powyższe świadczy o tym, że skarżący nie zadbał odpowiednio o swoje sprawy, w konsekwencji jego przeoczenie należy uznać za niedbalstwo. Poza ogólnym powołaniem się na wiek oraz zmęczenie sprawą nie przedstawił żadnych dokumentów, które mogłyby uprawdopodobnić, że stan jego zdrowia w okresie biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi uległ znacznemu pogorszeniu, istotnie wpływając na jego percepcję, koncentrację i pamięć. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że w aktach sprawy brak jest odpisu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA, o którym mówi wezwanie Sądu z 12 marca 2025 r. o wskazanie numeru PESEL. Doręczona mu korespondencja nie zawierała zarządzenia, o którym mowa w wezwaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu musi być jednakże złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie powyżej wskazane wymogi prawne. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Powszechnie przyjmuje się, jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżonym postanowieniem zasadnie odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Powołane zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu okoliczności nie uzasadniają przyjęcia braku winy w terminowym dokonaniu czynności procesowej, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od skarżącego przeszkód w prawidłowym wykonaniu wezwania sądu w tym przedmiocie. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący przyznał wprost, że nie jest w stanie logicznie wyjaśnić powodów niewykonania wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakresie wskazania numeru PESEL. Jako możliwe przyczyny przeoczenia wezwania wskazywał swój wiek i zmęczenie sprawą. Skarżący nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja życiowa i stan zdrowia w okresie, kiedy upływał termin do uzupełnienia braku formalnego skargi, uniemożliwiały mu sporządzenie i wysłanie do Sądu pisma wskazującego jego numer PESEL, a tylko w takiej sytuacji możliwe byłoby przywrócenie uchybionego terminu. Niedokonanie tej czynności w terminie nie było więc wynikiem obiektywnej przeszkody, której skarżący nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a wyłącznie skutkiem jego przeoczenia – jak sam przyznał. Powyższe obarczone jest niedbalstwem i nie może stanowić podstawy pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Nie mogła odnieść zamierzonego skutku także argumentacja zażalenia, że doręczona skarżącemu korespondencja nie zawierała odpisu zarządzenia, na podstawie którego wystosowano wezwanie z 12 marca 2025 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakresie wskazania numeru PESEL. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują takiego obowiązku. W doręczonym skarżącemu piśmie z 12 marca 2025 r. wskazano, że wezwanie następuje w wykonaniu Zarządzenia Przewodniczącego z 27 lutego 2022 r. Zakres wskazanych braków formalnych w wezwaniu jest tożsamy z ustalonym w zarządzeniu znajdującym się na k. 58 akt sądowych. Podkreślenia przy tym wymaga, że prawidłowość działania Sądu w tym zakresie została przesądzona w postanowieniu WSA w Warszawie z 27 grudnia 2024 r., którym odrzucono przedmiotową skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w zakresie numeru PESEL, a które to postanowienie nie zostało zaskarżone przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.