I OZ 544/18
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-13
Skład orzekający: Sędzia NSA Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wydane bez zapoznania się z dokumentami potwierdzającymi stan zdrowia strony, jest prawidłowe?Ratio decidendi
Postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest przedwczesne, jeśli zostało wydane bez zapoznania się z dokumentami potwierdzającymi stan zdrowia strony, który ma uzasadniać wniosek. Ocena braku winy w uchybieniu terminowi musi uwzględniać treść orzeczenia o niepełnosprawności strony, gdyż to w jego świetle należy oceniać istnienie przeszkody od strony niezależnej i trudnej do przezwyciężenia.Stan faktyczny
Skarżący T.K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję o przyznaniu specjalnego zasiłku celowego. Skarżący uzasadnił wniosek swoim stanem zdrowia – obustronną głuchotą nieuleczalną. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy, a jego niepełnosprawność nie jest nową, nadzwyczajną okolicznością. NSA rozpoznał zażalenie skarżącego na postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 czerwca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2018 r. o sygn. akt I SA/Wa 861/17 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2017 r. o sygn. akt I SA/Wa 861/17 w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 września 2017 r. oddalił skargę T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego.
Pismem z dnia 2 stycznia 2018 r., uzupełnionym pismami z dnia 18 stycznia 2018 r. i 21 lutego 2018 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 28 września 2017 r., jednocześnie wnosząc o doręczenie uzasadnienia ww. wyroku. Wniosek uzasadnił tym, że jest osobą niepełnosprawną z obustronną głuchotą nieuleczalną i porozumienie się z nim za pomocą telefonu jest niemożliwe.
Postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r. o sygn. akt I SA/Wa 861/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił T.K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2017 r. o sygn. akt I SA/Wa 861/17 w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak tego wymaga art. 87 § 2 p.p.s.a., gdyż w sprawie nie nastąpiły zdarzenia tego typu, których strona nie byłaby w stanie przezwyciężyć, nawet przy zachowaniu maksymalnej staranności, a które miały wpływ na uchybienie przez stronę terminowi do złożenia przedmiotowego wniosku. Mając pełne zrozumienie dla stanu zdrowia skarżącego Sąd ten stwierdził, że okoliczności powoływane we wniosku wskazują na niepełnosprawność trwającą od dawna, która nie wystąpiła nagle. W ocenie Sądu, powyższa okoliczność nie stanowi dla skarżącego nowej, nadzwyczajnej okoliczności, która uniemożliwiłaby mu zachowanie terminu. Jak wskazał Sąd Wojewódzki, skarżący wraz z zawiadomieniem o rozprawie wyznaczonej na dzień 28 września 2017 r., został prawidłowo pisemnie pouczony o sposobie i terminie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w przypadku wydania przez Sąd wyroku oddalającego skargę.
Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł T.K. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, w stopniu, który utrudnia normalne, samodzielne życie, gdyż jest osobą niesłyszącą, a przy tym prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zaznaczył, że nie może liczyć na wsparcie czy pomoc innej osoby. Wskazał, że nie posiada wiedzy prawnej, która pozwalałaby rozeznać sytuację procesową i ocenić skutki danych czynności. W zażaleniu zaznaczono, że to, iż choroba nie wystąpiła nagle, nie przesądza o tym, że nie jest to okoliczność, którą ciężko skarżącemu przezwyciężyć, a która to okoliczność stanowiła bezpośrednią przyczynę uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie uznać należy za przedwczesne.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Odnotować wypada, że brak winy w uchybieniu terminowi skarżący uprawdopodabnia swoim stanem zdrowia (jak wskazuje, jest osobą niesłyszącą). Jednocześnie Sąd Wojewódzki odesłał do organu akta administracyjne sprawy w dniu 23 listopada 2017 r. (k. 29 akt sądowych), zaś w aktach sądowych brak jest dokumentów precyzujących stan zdrowia skarżącego, w świetle których możliwa byłaby ocena, czy konkretna niepełnosprawność skarżącego mogła prowadzić do uchybienia przez niego terminowi bez własnej winy. Skoro Sąd Wojewódzki wydał postanowienie w dniu 6 marca 2018 r., to uczynił to na podstawie akt pozbawionych dokumentów (np. orzeczenia) o niepełnosprawności T.K., tymczasem zaznaczył on w piśmie z dnia 2 stycznia 2018 r., że o jego obustronnej głuchocie nieuleczalnej informacja znajduje się w korespondencji.
Mając powyższe na uwadze również Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny ocenić materialnie prawidłowości zapatrywania Sądu Wojewódzkiego, czy skarżący uchybił terminowi bez własnej winy, albowiem ocena ta powinna uwzględniać treść orzeczenia o niepełnosprawności T.K. To w jego świetle powinna być oceniana kwestia istnienia przeszkody od skarżącego niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Wskazany brak uniemożliwia pełną kontrolę w toku instancji sądowej.
Mając na uwadze powyższe uznać wypada, że rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Sąd Wojewódzki nie wypełnił dyspozycji art. 133 § 1 p.p.s.a., co uczyniło skarżone postanowienie przedwczesnym. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Sąd Wojewódzki wyda orzeczenie po uprzednim podjęciu działań celem zapoznania się z dokumentami na temat stanu zdrowia wnioskodawcy mającym w jego ocenie uzasadniać wniosek.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło