I OZ 591/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 103/04 odrzucające wniosek C. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku tego Sądu z dnia 16 września 2004 r. w sprawie ze skargi C. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 103/04 wydanym na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił wniosek C. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia 16 września 2004 r. zapadłego w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 20 listopada 2017 r. C. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia 16 września 2004 r. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił ten wniosek ze względu na jego niedopuszczalność. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt I OZ 165/18. Pismem z dnia 27 marca 2018 r. skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie zapadłego w sprawie wyroku. Zdaniem Sądu I instancji kwestia przywrócenia skarżącemu przedmiotowego terminu została już prawomocnie rozstrzygnięta i jako taka - zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. nie podlega ponownej ocenie. Wobec tego Sąd uznał ponowny wniosek skarżącego za niedopuszczalny. Zażalenie na to postanowienie złożył C. S., podnosząc, że w sprawie - mimo złożonego przez niego w dniu 2 września 2004 r. wniosku - nie sporządzono uzasadnienia wyroku i nie doręczono mu odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem, tym samym uniemożliwiając mu wniesienie skargi kasacyjnej. W ocenie żalącego powyższe okoliczności stanowią podstawę do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku o uzasadnienie. W dalszej części zażalenia skoncentrowano się na kwestionowaniu zapadłego w sprawie wyroku jako niekorzystnego dla strony skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się zatem w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie – także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza natomiast, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony albo niedopuszczalny z mocy ustawy wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. Spóźniony jest ten wniosek, który został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu liczonego od chwili ustania przyczyny uchybienia terminowi. Natomiast o niedopuszczalności wniosku można mówić, gdy wystąpi brak ustawowych warunków jego dopuszczalności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że ponowny wniosek C. S. o przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia 16 września 2004 r. jest niedopuszczalny z uwagi na to, że kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r., utrzymanym w mocy postanowieniem NSA z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt I OZ 165/18, przesądził, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia 16 września 2004 r. podlega odrzuceniu jako spóźniony. Sąd wskazał, że skarżący nie dochował siedmiodniowego terminu do jego złożenia, bowiem wniosek o uzupełnienie wyroku skarżący złożył w dniu 16 października 2013 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności dopiero ponad cztery lata później. Niezależnie od powyższego Sąd zaznaczył, że we wniosku nie uprawdopodobniono ani tego, że w sprawie zachodzi sytuacja wyjątkowa, ani braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi. Podkreślić należy, że ani w obecnie rozpoznawanym zażaleniu, ani we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 27 marca 2018 r., ani w licznych, obszernych pismach procesowych skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności mogących stanowić podstawę wzruszenia prawomocnego postanowienia. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie. Na marginesie wypada wyjaśnić, że strona może domagać się uzupełnienia wyroku w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi, i po drugie, jeżeli nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Powszechnie akceptowany w orzecznictwie jest pogląd, że uzupełnienie wyroku może dotyczyć wyłącznie jego sentencji, a nie uzasadnienia. Wniosek o uzupełnienie orzeczenia wystosowany przez skarżącego stanowi w istocie merytoryczną polemikę z zapadłym w sprawie wyrokiem i zmierza do jego zmiany. Taki wniosek nie jest dopuszczalny. Wniosek o uzupełnienie orzeczenia nie może być traktowany jako środek zaskarżenia inicjujący dodatkowe postępowanie kontrolne.