I OZ 597/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 685/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie. 2 Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 685/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił B. C. zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 15 grudnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W jego uzasadnieniu Sąd wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił B.C. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, a zażalenie na w/w postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 22/15. Motywem tego rozstrzygnięcia był fakt, że pomimo wezwania skarżąca nie przedstawiła rzetelnych wyjaśnień ani żądanych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę B. C. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Ponownym wnioskiem złożonym w dniu 2 marca 2015 r. (data stempla pocztowego) B. C. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W jego treści wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, bez dochodu i pozostaje na utrzymaniu rodziny. Nie posiada oszczędności, wedle oświadczenia prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, z mężem pozostaje w nieformalnej separacji. Jest współwłaścicielką mieszkania o pow. 62 m kw. oraz współwłaścicielką nieruchomości gruntowych: działek w K. w 1/2 i 1/3 części oraz czterech działek w połowie. Nie posiada innych wartościowych przedmiotów, czy zasobów pieniężnych. Celem usunięcia wątpliwości co do określonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy możliwości płatniczych, referendarz sądowy wezwał wnioskującą do przedłożenia szeregu dodatkowych dokumentów źródłowych zmierzających do potwierdzenia jej statusu zawodowego i majątkowego, wykazania dochodów małżonka oraz obrazujących wysokość ponoszonych w skali miesiąca kosztów utrzymania. W wykonaniu powyższego zobowiązania wnioskodawczyni podała, że wszelkie koszty związane z zamieszkiwaniem ponosi mąż, ona sama nie posiada pojazdu mechanicznego, kont bankowych. Ponadto przedłożyła oświadczenie małżonka wskazujące, że skarga dotyczy odrębnej własności B. C., a małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku, postanowieniem z dnia 27 marca 2015 r., na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy. B. C. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Dowodziła w nim, że skarga do sądu administracyjnego dotyczy nieruchomości, która nie stanowi współwłasności jej męża. Nie mają tu tym samym znaczenia jego dochody. Tenże spełnia wobec niej jedynie obowiązek alimentacyjny, przeto żądanie informacji o jego dochodach stanowi naruszenie ochrony jego danych osobowych. Powołała się na separację faktyczną, której skutkiem jest to, że każdy z małżonków ponosi odpowiedzialność materialną wyłącznie we własnym zakresie, która nie obciąża współmałżonka. Rozpoznając ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak stwierdził Sąd I instancji, oparty na tych samych przesłankach wywodzonych z faktycznej separacji małżonków i braku własnych dochodów, Sąd ten doszedł do przekonania, że nadal nie występują okoliczności uzasadniające przyznanie B. C. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W jego ocenie aktualne pozostają w tej kwestii rozważania przedstawione w motywach prawomocnego postanowienia z dnia 15 grudnia 2014 r., poparte aprobującą oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 22/15. Skarżąca nadal odmawia przedstawienia dokumentów obrazujących w pełni sytuację finansową jej i małżonka. Sąd I instancji zauważył, że brak jest jakichkolwiek dowodów co do istnienia prawnej separacji małżonków, a wszelkie twierdzenia w tym przedmiocie dowodzące "separacji faktycznej" są gołosłowne i niewiarygodne. Wszystkie argumenty skarżącej zawarte w sprzeciwie były już wskazywane uprzednio, również w zażaleniu z dnia 29 grudnia 2014 r. (k. 37) i analizowane przez sądy obu instancji w opisanych postanowieniach. Zatem również obecnie przywołując te same argumenty oraz nie dokumentując w pełni uzyskiwanych dochodów, w sposób oznaczony w zarządzeniu referendarza z dnia 9 marca 2015 r., ponownie skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji opisanego postanowienia. Zażalenie nań złożyła B. C., domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zmiana postanowienia niekończącego postępowania w sprawie - a takim jest postanowienie w przedmiocie prawa pomocy - jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwa wówczas, gdy zmienią się okoliczności sprawy (art. 165 P.p.s.a.). Innymi słowy, warunkiem bezwzględnym weryfikacji takiego orzeczenia, nawet prawomocnego, jest wykazanie przez zainteresowanego, że okoliczności dla rozstrzygnięcia istotne - a więc tu jego sytuacja materialna – uległy modyfikacji na tyle ważkiej, że uzasadniają one jego zmianę. W niniejszej sprawie skarżąca przedstawiła tożsamy stan faktyczny, jak w poprzednim postępowaniu dotyczącym prawa pomocy, to zaś wyklucza zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, byłoby to bowiem sprzeczne z brzmieniem przywołanego przepisu. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sądy nie zajmują się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, jak przy rozpatrywaniu pierwszego. Ich zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach i następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy aktualne okoliczności uzasadniają zmianę pierwotnego rozstrzygnięcia w sprawie. Należy również zwrócić uwagę, że brak przedstawienia w sposób klarowny i wyczerpujący sytuacji majątkowej skarżącej i jej męża, mimo wielokrotnych wezwań Sądu w tym przedmiocie, nasuwa istotne wątpliwości co do prawdziwości złożonych przez skarżącą oświadczeń. Tym samym strona nie wykazała przesłanek pozwalających na uwzględnienie żądania. Przy stwierdzeniu zatem braku istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy Sąd meriti nie był władny do dokonania innej oceny tych okoliczności, niż uczynił to w uprzednich prawomocnych postanowieniach. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia. ----------------------- 5