I OZ 603/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 906/09 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 906/09, odmówił R. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 18 listopada 2009 r. oddalił skargę R. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 19 grudnia 2009 r. W dniu 5 marca 2010 r. R. M. złożył w siedzibie Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu 18 listopada 2009 r. "dostał" list polecony, lecz z uwagi na pobyt poza granicami kraju nie odebrał tej przesyłki. Jednocześnie skarżący powołał się pismo niemieckiego operatora pocztowego z dnia 23 kwietnia 2008 r. potwierdzające zaginięcie wysłanej do niego wcześniej korespondencji sądowej. Uzupełniając wniosek w zakresie daty w której ustała przyczyna uchybienia pismem z dnia 15 marca 2010 r. skarżący wskazał na swój powrót z zagranicy w dniu 28 lutego 2010 r. i znalezione w skrzynce pocztowej awizo. Zdaniem Sądu I instancji, nie sposób uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka braku winy skarżącego. Sąd podał, że jak wynika z akt sprawy, w dniu 2 stycznia 2008 r. skarżący poinformował Sąd o swoim pobycie poza granicami kraju prosząc o kierowanie do niego korespondencji na wskazany adres w Niemczech. Z uwagi na treść art. 299 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w powyższej dacie, Sąd zobowiązał skarżącego do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w kraju – w terminie 2 miesięcy, pod rygorem pozostawienia dalszej korespondencji w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Przesyłka ta przesłana na wskazany przez skarżącego adres w Niemczech jednakże zaginęła, co potwierdza powołane przez skarżącego pismo niemieckiego operatora pocztowego (k. nr 32 oraz 80). Z uwagi na tę okoliczność Sąd ponowił wezwanie dotyczące ustanowienia w kraju pełnomocnika do doręczeń, które zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 10 lipca 2008 r. (vide: pismo Poczty Polskiej z dnia 20 sierpnia 2008 r. – k. nr 41). Dwumiesięczny termin do ustanowienia pełnomocnika upłynął jednak bezskutecznie, co stanowiło, zgodnie z regulacją powołanego już art. 299 Ppsa, podstawę do pozostawienia dalszej korespondencji w sprawie skierowanej do R. M. w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. W świetle powyższego niemożliwe jest aby skarżącemu była doręczana jakiejkolwiek korespondencja z Sądu po 10 września 2008 r., albowiem z upływem tej daty była ona pozostawiana w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. M.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności przed sądem stanowi przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.). Jak wynika z powołanego przepisu, Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wymogi stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu sprecyzowane zostały w dyspozycji art. 87 P.p.s.a. Mianowicie, należy wystąpić z wnioskiem w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, nadto, wraz z wnioskiem należy dokonać określonej czynności. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd że zawarta w dyspozycji art. 86 § 1 P.p.s.a. przesłanka braku winy, warunkująca pozytywne rozpoznanie wniosku, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były przez niego nie do przewidzenia i nie do usunięcia. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę w rozumieniu powołanego przepisu wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani im zapobiec. A contrario, negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia uchybionego terminu należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tym wszystkim czynnościom, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności, zapobiegłyby konsekwencjom jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Poddając ocenie - w myśl powołanych kryteriów - okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż argumentacja skarżącego nie usprawiedliwia uchybienia terminowi w sprawie, albowiem do bezskutecznego upływu tego terminu doszło na skutek okoliczności obciążających wnioskodawcę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za okoliczność wyłączającą zawinienie w zrozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. nie można bowiem uznać samego faktu zatrudnienia skarżącego poza granicami kraju. Fakt nieobecności skarżącego w kraju, nie pozbawiał go bowiem możliwości uzyskania informacji, zarówno co do daty zamknięcia rozprawy wyznaczonej na dzień 18 listopada 2009 r., jak i wydanego na tej rozprawie rozstrzygnięcia, a w konsekwencji, możliwości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który w przypadku wyroku oddalającego skargę sporządzany jest wyłącznie na wniosek. Należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, iż pismem Sądu z dnia 24 czerwca 2008 r. skarżący został prawidłowo pouczony o treści przepisu art. 299 P.p.s.a. Skarżący nie dopełnił jednak wymogu wskazania pełnomocnika do doręczeń w Polsce, do czego został zobowiązany. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 299 § 2 p.p.s.a. pisma kierowane do skarżącego w postępowaniu sądowym były pozostawiane w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. W świetle powyższego, wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu nie może stanowić podstawy jego przywrócenia, a tym samym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2010 r. uznać należy za prawidłowe. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.