I OZ 614/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 177/11 oddalające wniosek K. M. o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Trykoszko od orzekania w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 177/11 oddalił wniosek K. M. o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Trykoszko od orzekania w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że podczas rozprawy sądowej, która odbyła się w dniu [...] czerwca 2011 r. skarżący wniósł o wyłączenie członka składu orzekającego, na prośbę którego została poproszona na salę rozpraw ochrona budynku sądu. Skarżący stwierdził, że poproszenie osoby z ochrony na salę rozpraw uwłacza jego godności. Pomimo opuszczenia sali rozpraw przez ochronę budynku sądu, skarżący podtrzymał wniosek o wyłączenie Przewodniczącego składu orzekającego ze względu na jego stronniczość. Sąd podał, że sędzia NSA Elżbieta Trykoszko złożyła oświadczenie, z którego wynika, że według jej przekonania nie zachodzi okoliczność, mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności. Sędzia wskazała, że w dniu [...] czerwca 2011 r. przed werbalnym wywołaniem sprawy poprosiła pracownika ochrony sądu o obecność na sali rozpraw na sprawie skarżącego, co uzasadnione było wielokrotnie zdarzającymi się w przeszłości uporczywymi uwagami strony pod adresem sędziów. Sędzia wyjaśniła również, że nie łączy ją znajomość prywatna ani ze skarżącym, ani z pracownikami organów administracji, których decyzje są przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał przesłanek wyłączenia sędziego wynikających z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Skarżący ograniczył się jedynie do zarzutu pod kątem Przewodniczącego składu orzekającego, że prosząc na salę rozpraw pracownika ochrony, wykazał się stronniczością. W ocenie Sądu sam fakt poproszenia ochrony sądu na salę rozpraw, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie oznacza stronniczości sędziego oraz nie świadczy o braku jego wiarygodności. Samo bowiem przeświadczenie skarżącego, że postępowanie Przewodniczącego składu podczas rozprawy w dniu 16 czerwca 2011 r. jest nieobiektywne i uwłacza jego godności osobistej, nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego. Ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie sędzi NSA Elżbiety Trykoszko, z którego jednoznacznie wynika, że nie łączy ją z K. M. znajomość prywatna, ani też nie zachodzi inna okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności. Sędzia nie zna osobiście skarżącego i nie łączą ją z nim żadne stosunki, które mogłyby mieć wpływ na orzekanie w sprawie. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie podważyła wiarygodności tego oświadczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. M. wnosząc o jego uchylenie i wyłączenie sędziego z powodu braku jego bezstronności, lekceważącego i obraźliwego zachowania wobec strony, który ma wpływ na wynik postępowania. "W postanowieniu brak jest jakiegokolwiek rozważania tego zagadnienia oraz woli przeprosin ze strony składu sędziowskiego tak na rozprawie jak i później. Wyniosłość i pogarda wobec drugiego człowieka nie wymaga koneksji rodzinnych lub towarzyskich. Sam fakt reprezentowania państwa Polskiego i założenia łańcucha z godłem nakład na sędziego obowiązek szacunku wobec strony." Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. W niniejszej sprawie, jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniu złożonym przez sędziego, którego dotyczy wniosek, nie istnieje między nimi i stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie. Jak stwierdził natomiast Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Skarżący nie wykazał ani we wniosku, ani w zażaleniu, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność złożonego oświadczenia. Sam fakt, że strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w wykonywaniu przez sędziów swych obowiązków, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 P.p.s.a. wyłączenie sędziego. Skarżący nie uprawdopodobnili, że zachodzą między nimi a sędzią NSA Elżbietą Trykoszko takie stosunki, które powodują jej wyłączenie od orzekania. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącego o "lekceważącym" zachowaniu sędziego wobec strony. W tej sytuacji pozostałe zarzuty przytoczone w uzasadnieniu zażalenia, które w znacznej mierze mają charakter obraźliwy, a zarazem wykraczające poza ramy środka odwoławczego, należy uznać za niepodlegające ocenie sądu odwoławczego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art.197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.