I OZ 622/19

P O S T A N O W I E N I E Dnia 3 lipca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 71/19 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w pieczy zastępczej postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 21 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 71/19 (dalej postanowienie IV SA/Gl 71/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w pieczy zastępczej. Sąd I instancji wskazał, że pismem z 6 stycznia 2019 r. K.S. (dalej skarżący) wniósł do WSA w Gliwicach skargę na decyzję SKO w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w pieczy zastępczej [k. 2-10 akt IV SA/Gl 71/19 - aktualnie II SA/Gl 477/19, k. 63]. W piśmie procesowym datowanym na ten sam dzień [data nadania w placówce operatora pocztowego - 8.1.2019 r., k. 15 akt IV SA/Gl 71/19] skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji I instancji. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że jest osobą w podeszłym wieku, utrzymuje się z emerytury, która została mu przyznana od kwietnia 2018 r., przedtem utrzymywał się ze świadczenia przedemerytalnego w wysokości 800 zł. Z uwagi na spłacanie zadłużenia powstałego w czasie pobierania świadczenia przedemerytalnego, posiadane przez niego środki nie są wystarczające na poniesienie niezbędnych kosztów jego leczenia [k.12-14 akt IV SA/Gl 71/19]. Sąd I instancji wskazał, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, powinno wskazywać konkretne okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania jest zasadne, tj. ma podstawy w świetle podanych okoliczności. Brak we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, wskazania okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest brakiem formalnym wniosku, podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 ppsa. Stanowi bowiem brak przesłanek zastosowania wstrzymania wykonania aktu lub czynności i powoduje odmowę wstrzymania wykonania. W przedmiotowej sprawie skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podniósł, że jest osobą w podeszłym wieku, cierpiącą na wiele schorzeń, a posiadane środki nie wystarczają na poniesienie kosztów leczenia. Nie wskazał żadnych skonkretyzowanych okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podniesiona przez skarżącego okoliczność, że z uwagi na brak środków, nie jest w stanie uiszczać opłat ustalonych w decyzji, nie uzasadnia wstrzymania jej wykonania. Sąd I instancji, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji (k. 20-22 akt IV SA/Gl 71/19). Zażalenie na postanowienie IV SA/Gl 71/19 wywiódł K.S., który zaskarżając je w całości, zarzucił mu naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa. Skarżący wniósł o: skierowanie sprawy na posiedzenie jawne i wyznaczenie rozprawy; połączenie spraw IV SA/Gl 71/19 i IV SA/Gl 72/19; zmianę w całości zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu I instancji (k. 47-57 akt IV SA/Gl 71/19). Zażalenie skarżącego w na postanowienie WSA w Gliwicach z 21 lutego 2019 r. IV SA/Gl 72/19 zostało zarejestrowane i toczy się pod sygnaturą I OZ 621/19. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o skierowanie sprawy na posiedzenie jawne i wyznaczenie rozprawy nie mógł przynieść spodziewanego efektu wobec treści art. 197 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 poz. 1302 ze zm., dalej ppsa), stosownie do którego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie jest też związany wnioskiem o połączenie (rozdzielenie) spraw (art. 111 ppsa). Zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa został wadliwie sformułowany (sądy administracyjne orzekają na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a nie na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego) i z tego powodu nie nadawał się do rozpoznania. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Z konstrukcji w/w przepisu wynika, że to na wnoszącym o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa obowiązek wykazania konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Winien on zatem w sposób wnikliwy uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, przedstawiając spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, tak by przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek i zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. W realiach niniejszej sprawy Sąd I instancji słusznie uznał, że skarżący nie spełnił konstrukcyjnych wymagań z art. 61 § 3 ppsa. Wskazał on jedynie, jakie wydatki ponosi: spłacanie długów (w nieokreślonej wysokości), zakup inhalatora - niezrealizowany (2.500 zł - koszt jednorazowy), koszty zabiegów (w nieokreślonej wysokości), zakup aparatu słuchowego - niezrealizowany (3.500 zł - koszt jednorazowy; k. 13 akt IV SA/Gl 71/19), alimenty na dzieci (miesięczne 500 zł; k. 51 akt IV SA/Gl 71/19). Skarżący w zażaleniu podniósł, że nie ma środków na zakup niezbędnej żywności, lekarstw oraz sprzętu rehabilitacyjnego (k. 49, 51-52 akt IV SA/Gl 71/19). Powyższe wyliczenie należy uznać za niewystarczające, ponieważ tylko ogólnie obrazuje sytuację skarżącego. W szczególności brak jest konkretnych wyliczeń kwotowych zestawionych z uzasadnionymi potrzebami życiowymi. Nie sposób zatem ustalić, przedstawiają się usprawiedliwione wydatki skarżącego w przeciągu miesiąca. Skarżący poprzestaje na wskazaniu wydatków, jakie musi ponosić, natomiast nie odnosi się do uzyskiwanych dochodów. Dopiero zestawienie dochodów z wydatkami może wiarygodnie oddać stan majątkowy skarżącego, który przedkłada się na spełnienie ustawowych wymagań z art. 61 § 3 ppsa. We wniosku do WSA skarżący wskazał, że utrzymuje się z emerytury (od kwietnia 2018 r.), a we wcześniejszym okresie - przez ponad 8 lat - utrzymywał się ze świadczenia przedemerytalnego w wysokości średnio 800 zł [miesięcznie, k. 13 akt IV SA/Gl 71/19]. Oświadczenie to jest nieaktualne, gdyż nie uwzględnia nowych okoliczności w sprawie (wniosek datowany jest na 6 stycznia 2019 r., a zatem prawie od roku od otrzymywania emerytury). W dalszym ciągu nie czyni też zadość wykazaniu, że suma wydatków jest nieadekwatna w stosunku do sumy dochodów, a brak wstrzymania zaskarżonej decyzji - obciążającej skarżącego finansowo - będzie skutkować wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie uszło też uwadze Naczelnego Sądu Administracyjnego, że - jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, a znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy (k. 13, 71 akt administracyjnych) - skarżący posiada stały dochód z emerytury w wysokości 5.151,21 zł netto/miesięcznie (od maja 2018 r.). Kwota ta w polskich realiach, nawet z uwzględnieniem stanu zdrowia i wieku skarżącego, dowodzi jego dobrej kondycji finansowej (również w zestawieniu z opłatą ustaloną w zaskarżonej decyzji). Średnia emerytura wynosi bowiem ok. 2.300 zł brutto/miesięcznie (marzec 2019 r.), a otrzymują ją osoby w takim samym (i wyższym) wieku od skarżącego, a nierzadko przy gorszej sytuacji zdrowotnej. Skarżący nie jest ponadto narażony na nieuzasadnioną stratę finansową, ponieważ zwrot środków finansowych ma charakter odwracalny, a ewentualnym dłużnikiem byłby podmiot publiczny (co do zasady wypłacalny). Sąd badając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie jest władny brać pod uwagę zasadności skargi. Postępowanie z art. 61 ppsa jest postępowaniem wpadkowym i w żaden sposób nie rzutuje na merytoryczną ocenę zarzutów skierowanych w stosunku do zaskarżonego aktu lub czynności. Zarzuty skierowane wobec zaskarżonego aktu (czynności) nie są też brane pod uwagę w postępowaniu o wstrzymanie. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.